Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Polityka społeczna Wróć do kategorii

Polityka społeczna WYKŁAD 05

plik Pobierz Polityka spoleczna WYKLAD 05.doc


Wykresy w pliku

T: PAŃSTWO OPIEKUŃCZE.

Państwo opiekuńcze jest to państwo dobrobytu [ „welfare state” (idea) ]
Państwo opiekuńcze – państwo demokratyczne w systemie politycznym gwarantujące szeroki zakres zabezpieczeń społecznych wszystkim obywatelom funkcjonujące na zasadach gospodarki rynkowej.
Państwo gdzie koncepcja realizacji polityki społecznej jest nastawiona opiekuńczo. Obywatele mają szeroki dostęp do zabezpieczenia społecznego I jest ono realizowane w dużej mierze z budżetów centralnych (oświata, służba zdrowia).
Najwcześniej zaczęła ten model realizować Szwecja, potem wszystkie kraje europejskie oprócz Anglii (i USA). Szwecja wyszła wzmocniona z II wojny światowej I miała środki finansowe na prowadzenie takiej polityki – system skandynawski (Szwecja, Dania).
Państwo opiekuńcze wykształciło się w Europie zachodniej, szczególnym przykładem jest Szwecja.
Anglia nie jest i nigdy nie realizowała idei państwa opiekuńczego.

Idea państwa:
Daje swoim obywatelom wysoki poziom bezpieczeństwa socjalnego,
Łatwą dostępność obywateli do świadczeń socjalnych.
Państwo uwalniające obywateli od indywidualnej odpowiedzialności za własny los.
Cechą jego jest aktywność w stosunku do mechanizmów gospodarki rynkowej w celu osiągnięcia w społeczeństwie równości socjalnej, ekonomicznej i politycznej.

Odchodzenie od państwa opiekuńczego – powody: Państwo opiekuńcze musi hojnie finansować wydatki publiczne, które mogą ulec zachwianiu.

Krytyka państwa opiekuńczego.
Państwo opiekuńcze niewłaściwie oddziaływuje na rynek i wzrost gospodarczy. [Nadmierna opieka nad obywatelami].
W państwie opiekuńczym nadmierna socjalna opieka państwa nie zachęca ludzi do oszczędzania, pozbawia ludzi przezorności, nie skłania do oszczędzania i inwestowania
Ludzie stają się gnuśni, chcą coraz więcej, wydają na bieżąco, bo „państwo da” W państwie opiekuńczym zbyt duże wydatki społeczne i związana z tym nadmierna opiekuńczość powoduje, że ludzie chcą coraz więcej
Państwo opiekuńcze, rodzina jest wspierana przez cały system socjalny gdzie osłabia to rodzinę, rodzina przestaje być oparciem dla „starości” (starych ludzi), choroby. Państwo uwalnia rodzinę od opiekuńczych obowiązków.
Wysokość podatków na cele zabezpieczenia społecznego - W państwie opiekuńczym muszą występować wysokie podatki, co może powodować wysokie koszty rozwoju gospodarczego społeczeństwa i w konsekwencji prowadzić do małej konkurencyjności takiego państwa.
Zbyt duże wydatki społeczne i związana z tym opiekuńczość państwa wywołuje podstawy roszczeniowe ludzi – powoduje to małą efektywność w zakresie pomocy społecznej.


T: PRACA.

PRACA – wytwarzanie dóbr i usług; ujęcie rzeczowe (przedmiot pracy) i czynności (działania)

Elementy pracy
Cel – praca to celowe działania, praca jest świadoma.
Przedmiot działania
Sposób działania – potrafimy określić, co człowiek robi.
Środki działania – określenie, czym pracujemy.

Stosunek do pracy (ocena)
Utylitaryzm – ocena pracy pod kątem użyteczności.
Pozytywna – pracując można zaspokoić swoje potrzeby, prowadzi do zamierzonych celów
Negatywna – praca jest niepotrzebna
Emocjonalna
Moralna
Pozytywna – praca jest czymś dobrym
Negatywna – pracę można określić jako hańbę
Estetyczna
Praca jest czymś pięknym
Praca jest czymś ohydnym
Hedonistyczna – preferuje rozkosz, unikanie przykrości, odczuwanie przyjemności.

Alienacja pracy – wyobcowanie pracy, dotyczy nie tylko produktu, ale i procesu pracy [często dotyczące produktu oraz tego, że pracujemy z musu]

Podział czynności człowieka.
Autoteliczne – czynności wykonywane dla nich samych, będące celem samym w sobie, zawierają przyjemność, odnoszą się do zabawy i twórczości.
Heteroteliczne – czynności wykonywane nie ze względu na samą przyjemność ich wykonywania, ale na cel zewnętrzny, odnoszą się raczej do sportu [np. boks]

Praca czasami przypomina zabawę, twórczość, sport.

Podział pracy:
Prosta i złożona
Wykwalifikowana i niewykwalifikowana
Żywa (tworzone są koszty) i uprzedmiotowiona (tworzone koszty rzeczowe)
Produkcyjna i nieprodukcyjna
Umysłowa i fizyczna

Praca w społecznej doktrynie Kościoła.
Praca człowieka jest mocno podkreślona, szczególnie strona moralna pracy. Należy myśleć wartościami aksjologicznymi, tymi, które dotyczą wartości „Laborem Exercens” (powołany do pracy) – encyklika Jana Pawła II wydana w 1980r. zawiera podstawowe ujęcie pracy:
Praca to wartość autoteliczna, jest celem samym w sobie
Praca to podstawowy wymiar bytowania człowieka na ziemi
Praca jest wpisana w istotę człowieczeństwa
W najszerszym znaczeniu praca wiąże się z pojęciem dobra
W procesie człowiek a nie kapitał powinien występować na pierwszym planie; człowiek powinien być odpodmiotowiony w procesie pracy

Kręgi wartości pracy w ujęciu Jana Pawła II
Osobowy wymiar pracy ludzkiej – praca jest formą dialogu między ludźmi, nie powinna być traktowana jako anonimowy towar, godność pracy równa się wartości człowieka, czyli podmiotu pracy.
Powiązanie pracy ludzkiej i życia rodzinnego – papież podkreśla, że praca warunkuje życie i utrzymanie rodziny, praca stanowi istotny element wychowania dzieci, zaspokojenie podstawowych i wyższych potrzeb człowieka.
Narodowy wymiar pracy ludzkiej – praca nadaje narodowi sens, odnosi wartość pracy do społeczeństwa, praca tworzy historie narodu, to świadectwo tożsamości, przynależność narodu.

Specyfika rynku pracy.
Rynek pracy jest szczególnym rynkiem ekonomicznym o nietypowych relacjach popytu i podaży.
Występuje taki specyficzny towar jak człowiek i jego zdolność do pracy.
Ograniczenia związane z prawem pracy (Kodeks Pracy)
Ustawodawstwo dotyczące procesu pracy (np. regulamin BHP)
Funkcjonowanie na tym rynku związków zawodowych, które mogą ingerować w sam rynek pracy i jego działanie.

Czynniki kształtujące rynek pracy (poza podażą i popytem)
Uwarunkowania demograficzne – niże i wyże demograficzne, starzenie się społeczeństw
Istniejący system edukacji – przygotowanie młodych ludzi do pracy, a także spuścizna po PRL – u gdzie część ludności ma wykształcenie zawodowe.
Popyt na kadry o określonej strukturze i poziomie kwalifikacji – preferencje pracodawców (badania wykazują, że pracodawca jest w stanie określić, kogo będzie potrzebował za pół roku, rok – na dalszy okres nie jest w stanie tego przewidzieć)
Możliwość bezzatrudnieniowego wzrostu gospodarczego związanego z postępem technicznym.

T: ODMIENNOŚĆ RYNKU PRACY OD INNYCH RYNKÓW.

Odmienność rynku pracy od innych rynków obejmuje:
Ograniczenie tego rynku związane jest z funkcjonowaniem prawa pracy.
Funkcjonowanie związków zawodowych
Towar, jakim jest człowiek i jego zdolność do pracy.


Segmenty rynku pracy.

Eksperci,
naukowcy

Pracodawcy       pracobiorcy
[sektor publiczny i prywatny]  [zatrudnieni i bezrobotni]


Rynek Pracy


Administracja państwowa i lokalna   samorządy gmin i zakładowe,
[ministerstwa, urzędy wojewódzkie,   oraz organizacje pracownicze
PUP – y, RUP – y,KUP]     [tu: związki zawodowe]

Uwarunkowania międzynarodowe
[ np. MOP, UE]

Pracujący wg. Sektorów własności (w mln.)
Sektor   sektor
  Ogółem publiczny   prywatny
Rok  w l. b.  w l. b.   (w %)
1980  17,8  12,7  (71,1)  28,9%
1985  17,9  12,4  (69,5)  30,5%
1990  16,1  8,6  (52,1)  47,9%
1993  14,8  6,4  (42,4)  57,6%
1995  15,0  6,0  (39,0)  61,0%
1998  16,3  5,0  (30,8)  69,2%

2000 15,5 mln.

Pracujący w 2001r:
 Niemcy   36.1
 Wielka Brytania  27,3
Francja   22,8

 

KRAJ ROK SEKTOR I SEKTOR II SEKTOR III
  ROLNICTWO, LEŚNICTWO, RYBOŁÓWSTWO PRZEMYSŁ I BUDOWNICTWO SZEROKO POJĘTE USŁUGI
USA 1960 8,5 33,4 58,1
 1999 2,6 21,1 75,3
FRANCJA 1960 23,2 37,5 39,3
 1999 4,2 23,9 71,9
NIEMCY 1960 13,9 46,0 40,2
 1999 2,8 33,6 33,6
WIELKA BRYTANIA 1960 4,7 46,1 49,2
 1999 1,7 26,1 72,2
POLSKA 1999 27,6 [4334,0]ň15691,7 27,7ň4341,6 44,7ň[7016,1]

Międzysektorowy przepływ zatrudnienia związany z postępem technologicznym i rozwojem gospodarczym.
Zatrudnienie w sektorach gospodarki.

KRAJ LATA SEKTOR I SEKTOR II SEKTOR III
POLSKA 1978 30,2% 37,9% 31,9%
 1994 19,8% 41,4% 38,8%
NIEMCY 1980 5,7% 43,4% 48,5%
 1991 3,3% 37,8% 53,9%
WIELKA BRYTANIA 1980 2,5% 35,3% 55,9%
 1987 2,1% 36,7% 61,2%

I sektor –  rolnictwo i leśnictwo
II sektor –  przemysł i budownictwo
III sektor –  szeroko pojęte usługi
Zauważalna jest tendencja w krajach wysoko rozwiniętych niskiego zatrudnienia w I sektorze (około 3%), natomiast wysokiego zatrudnienia w sektorze III (około 60%). Odwrotna sytuacja istnieje w krajach słabo rozwiniętych.
I etap  gospodarka ekstensywno – rolno – surowcowa.
II etap  industrializacji [uprzemysłowienia]. Gospodarka rolno – przemysłowa.
III etap model intensywnych metod gospodarowania i rozwoju sektora szeroko pojętych usług.
Spadek zatrudnienia w I sektorze następuje na skutek rozwoju naukowo – technicznego, mechanizacji rolnictwa, chemizacji, spadku udziału w produkcji bardzo pracochłonnych upraw, odejścia do podejścia ze wszystko trzeba natychmiast sprzedać (system chłodni), gorszego urządzenia infrastruktury społeczno – ekonomicznej. W skutek tego ludzie przechodzą do II sektora ale mają oni nieodpowiednie wykształcenie co z kolei powoduje wzrost przemysłu lekkiego, mechanicznego i spożywczego. Jednakże postęp techniczny znów eliminuje człowieka z procesu produkcyjnego, co wypycha ludzi do III sektora, czyli szeroko pojętych usług tzn. bankowości, handlu, oświaty i służby zdrowia.

 

 

T: PRZYCZYNY BEZROBOCIA W POLSCE.

Przyczyny bezrobocia w Polsce:
Wynikało z restrykcyjnego programu transformacji społeczno – gospodarczej przy jednoczesnym spadku produkcji materialnej. Oznacza to, że zmieniliśmy system społeczny gospodarki. Przejście systemu społeczno – gospodarczego z centralnie planowanego czy nakazowo – rozdzielczego na gospodarkę rynkową.
Na pierwszym planie eksponowano efektywność ekonomiczną.
Efektywność ekonomiczna – zyskowność przedsiębiorstw bez względu na koszty społeczne
Upadłość ekonomiczna całych branż czy gałęzi gospodarki. Upadły całe branże i gałęzie gospodarki w imię efektywności ekonomicznej. Nastąpiła racjonalizacja zatrudnienia, która spowodowała masowe zwolnienia grupowe, likwidację całych zakładów pracy, wręcz branż gospodarczych, likwidację PGR – ów, upadek przemysłu elektronicznego (Kasprzak), włókienniczego (Łódź), zbrojeniowego, wydobywczego, spółdzielczości.
Redukcja zatrudnienia.
Zwolnienia grupowe, likwidacja zakładów pracy np. PGR – ów, kopalń itp.
Walka z bezrobociem ukrytym związana z racjonalizacją zatrudnienia – zaczęła się ona zwolnieniami chłopo – robotników.
Niska kreatywność tworzenia nowych miejsc pracy – wzrost gospodarczy nie wiąże się z nowymi miejscami pracy tzn. nie ma charakteru pro zatrudnieniowego.
Niedostosowanie poziomu i struktury kształcenia do aktualnych potrzeb rynku pracy.
Niska mobilność przestrzenna siły roboczej w Polsce ze względu (głównie) na bariery mieszkaniowe.
Nadmierny liberalizm przy ustalaniu warunków i zasad korzystając z zasiłku dla bezrobotnych
Aktualne wchodzenie na rynek pracy wyżu demograficznego, jako cecha z lat 50 – tych i 80 – tych.
Import bezrobocia
Załamanie rynku wschodniego, niechęć polityków i ekonomistów do utrzymywania kontaktów z byłymi krajami ZSRR (ograniczenie eksportu)

Rodzaje bezrobocia:
Rejestrowane
W stosunku do czynnych zawodowo [w XI 1999r. – 12,2%]
W stosunku do liczby pracujących poza rolnictwem [w XI 1999r. – 18,7%]
Badania BAEL - badania aktywności ekonomicznej ludności, jest to badanie modułowe, prowadzone przez GUS przy okazji badania gospodarstw domowych, prowadzone kwartalnie od 1992r., według BAEL bezrobotni to osoby powyżej 15 roku i w ciągu ostatniego tygodnia przepracowały ani jednej godziny, badania te są prowadzone w celu porównań międzynarodowych.

„Import bezrobocia” – nie produkujemy w kraju podstawowych artykułów a sprowadzamy je z zagranicy.

 

 

 

 

 

 

Charakterystyka polskiego bezrobocia w liczbach.

Rosnąca stopa bezrobocia.

Rozmiary bezrobocia rejestrowanego w Polsce w latach 90 – tych. [W tys.]
Rok Liczby bezwzględne Stopa bezrobocia
19901991199219931994199519961997199819992000XII 2002I 2003 1 126,12 155,62 509,32 883,62 838,02 628,82 359,51 926,41 831,42 349,82 702,63 200,03 300,0 6,5%12,2%14,3%16,4%16,0%14,9%13,2%10,3%10,4%13,0%14,8%18,1%18,7%

Od 1990 do 1993 roku bezrobocie rosło, później do roku 1997 spadało, aby w latach 1997 – 1998 utrzymywać się na podobnym poziomie i w 1999r. znów rosnąć.

Jednakowe wahania w roku kalendarzowym.

 

 

 

      I        II          III         IV

Cykliczny charakter bezrobocia w roku kalendarzowym. Duży wpływ na wahanie mają prace sezonowe w lecie, głównie w rolnictwie, sadownictwie i budownictwie.

Bezrobocie ze względu na poziom wykształcenia i wiek bezrobotnych.

Poziom wykształcenia. Lata 90 - te 2000r.
Wyższe Od 1,5% do 2% 2,6%
Średnie LO Ok. 7% 6,2%
Średnie techniczne Ok. 20% 20,8%
Zasadnicze zawodowe Ok. 39% 37,0%
Podstawowe i niepełne podstawowe Od 31,0% do 32% 33,4%

 


Wiek. Lata 90 2000r. 
Do 24 lat Ok. 34,5% 30,5% Syndrom braku perspektyw
25 – 34 lata Ok. 27% 26,4% Syndrom degradacji społecznej
35 – 44 lata Ok. 25% 24,3% Syndrom degradacji społecznej.
45 lat i więcej Ok. 13%  18,8% Syndrom degradacji społecznej.Syndrom bezradności, nie ma ofert dla ludzi „starych”, ogromne skutki psychologiczne i społeczne.

Większe bezrobocie wśród kobiet niż mężczyzn. Ok. 55 – 58%

Poziom bezrobocia wśród kobiet (wyższy niż wśród mężczyzn) – teraz ok. 56%
 Rok  kobiety
 1996  58%
 1997  60%
 1998  59%
 1999  56%
 2000  55%

Wysoki udział długotrwałych bezrobotnych powyżej 12 miesięcy, wysoki udział bezrobotnych bez prawa do zasiłku (ok. 60% lub/i 80% różne źródła podają inaczej)

Czas pozostawania bez pracy
ROK > 12 MIESIĘCY
1996 41,0%
1997 44,3%
1998 40,4%
1999 38,7%
2000 44,6%

Udział absolwentów w ogólnej liczbie bezrobotnych (stan na XII)
ROK ABSOLWENCI
1992 7,4%
1993 7,1%
1994 7,4%
1995 8,3%
1996 3,7%
1997 4,7%

 

 

 

 

 

 

Terytorialne zróżnicowanie bezrobocia.

Stopa bezrobocia w Polsce na tle krajów UE.

Kraj   1995  1996  1997  1999
Austria   4,9  5,0 & ...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Polityka społeczna [16]

  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 1
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 2
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 3
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 4
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 5
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 6
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 7
  • podgląd pobierz opis Polityka spoleczna - Ściąga ŚCIĄGA
  • podgląd pobierz opis polityka społeczna
  • podgląd pobierz opis Polityka społeczna WYKŁAD 01 WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Polityka społeczna WYKŁAD 02 WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Polityka społeczna WYKŁAD 03 WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Polityka społeczna WYKŁAD 04 WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Polityka społeczna WYKŁAD 05 WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Polityka społeczna WYKŁAD 06 WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Polityka społeczna WYKŁAD 07 WYKŁAD
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2019 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online