Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Polityka gospodarcza Wróć do kategorii

Polityka gospodarcza - wykłady

plik Pobierz Polityka gospodarcza - wyklady.doc

ZWIĄZEK MIĘDZY INFLACJĄ A BEZROBOCIEM.
1. Istnieje wymienność między inflacją a bezrobociem.
2. Brak wymienności między inflacją a bezrobociem.
W Wielkiej Brytanii badano okres 1860 - 1957 pod kątem zależności między tempem wzrostu płac a bezrobociem (pod kierunkiem Phillipsa).
Krótkookresowa krzywa Phillipsa ma postać:
Krzywa ta sugeruje zmienność inflacji i bezrobocia. Poglądy Phillipsa zaakceptowali Keynesiści, a następnie stało się to podstawą ich polityki gospodarczej w latach 60-tych i na początku lat 70-tych. Na początku lat 70-tych doszło do perturbacji gospodarki światowej. Miał miejsce szok naftowy, ceny ropy naftowej wzrosły o 400% w ciągu kilku miesięcy. Wzrosła inflacja, stopy procentowe, nastąpiły wahania kursów walutowych. Próby ograniczenia inflacji nie dały rezultatu. Okazało się wówczas, że nie ma zamienności między bezrobociem a inflacją -rosło bezrobocie i inflacja.
Friedman opracował pionową, długookresową krzywą Phillipsa.
Bezrobocie utrzymuje się na stałym poziomie a próby zwalczania inflacji powodują wzrost bezrobocia. Nie ma wymienności między inflacją a bezrobociem.
Pieniądz odgrywa aktywną rolę w gospodarce. Zwiększa się popyt przy pomocy dopływu pieniądza do gospodarki, ale wówczas pojawia się inflacja. Chwilowe zmniejszenie bezrobocia jest możliwe dzięki iluzji pieniądza. Pracownicy chcą podjąć pracę pod warunkiem wzrostu płac, pracodawcy dają podwyżki. Pracownicy podejmują pracę, ale wcześniej nie przewidzieli inflacji (w podwyżkach nie uwzględnili inflacji), żądają więc wzrostu płac. Pracodawcy dają podwyżki, ale rosną ich koszty więc podnoszą ceny i znowu inflacja rośnie.
Zdaniem monetarystów inflację można ograniczyć tylko przy pomocy odpowiedniej polityki pieniężnej. Dopływ pieniądza musi być skorelowany ze wzrostem produkcji dóbr. Ludzie są ciągle zaskakiwani inflacją, nie są w stanie jej przewidzieć.
Teoria racjonalnych oczekiwań – ludzie korzystają z dostępnych informacji i potrafią przewidzieć inflację.
Friedman i monetaryści sformułowali tezę naturalnego bezrobocia – bezrobocia nie da się zmniejszyć poniżej naturalnego przy pomocy ekspansywnej polityki monetarystycznej (poniżej 4-5%).

Główne kierunki polityki gospodarczej i narzędzia proponowane przez różne szkoły w ekonomii.
Paradygmat klasyczny – wywodzący się z ekonomii klasycznej (A. Smith, D. Ricardo; XVIII/XIXw). Gospodarka osiąga samoczynnie przez mechanizmy cenowe stan równowagi, optymalną alokację zasobów wytwórczych, pełne zatrudnienie. W ekonomii neoklasycznej nie znano inflacji. Rynki są doskonale konkurencyjne, ilość pieniądza w obiegu nie wpływa na procesy realne (wielkość produkcji i zatrudnienie), pieniądz jest neutralny.
Wynikają tu postulaty pod adresem państwa:
- Ekonomiczną rolę państwa należy ograniczyć do minimum.
- Wolność gospodarcza, mechanizmy rynkowe, własność prywatna.
Jest to liberalizm gospodarczy – ograniczenie roli państwa do minimum, wolność gospodarcza (nie krępowanie podmiotów gospodarczych żadnymi przepisami). Państwo powinno tworzyć ład prawny, chronić prawa własności, zapewnić bezpieczeństwo wewnętrzne i zewnętrzne. Państwo powinno być stróżem nocnym kapitalizmu.
Leseferyzm – pozwólcie działać, nie krępujcie podmiotów gospodarczych.
Homo economicus – człowiek który kieruje się korzyściami rynkowymi.
Niewidzialna ręka rynku – kojarzenie interesów jednostki z interesami społecznymi.
Inne paradygmaty ukształtowały się w okresie międzywojennym
W 1936 roku J. M. Keynes zakwestionował twierdzenie klasyczne. Gospodarkę cechuje nierównowaga, niestabilność, której przejawami jest bezrobocie i inflacja. Rynki nie są doskonale konkurencyjne, płace i ceny charakteryzuje sztywność, utrudnione są więc procesy dostosowawcze. Ilość pieniądza w obiegu wpływa na wielkość zatrudnienia i produkcję. Wielkość produktu krajowego (narodowego) jest określana przez globalny popyt w gospodarce. Gospodarkę cechuje niedostateczny popyt efektywny, a jest to związane z występowaniem bezrobocia i luki PNB. Istnieje uzasadnienie dla prowadzenia przez państwo aktywnej polityki gospodarczej, inaczej ingerowanie w procesy gospodarcze. Państwo powinno prowadzić aktywną politykę stabilizacyjną -sterować popytem globalnym. Jeśli popyt jest niedostateczny to państwo powinno pobudzać jego wzrost (stymulować wydatki). Rosnący popyt będzie powodował, że wzrośnie produkcja, zmniejszy się luka PKB i bezrobocie. Gdy popyt jest zbyt duży w stosunku do podaży (luka inflacyjna) zadaniem państwa jest ograniczanie popytu. Priorytetowe znaczenie ma ograniczanie bezrobocia.
Narzędzia polityki gospodarczej:
1. Polityka budżetowa (fiskalno-budżetowa) – przez podatki
2. Polityka pieniężna (monetarna) – dotyczy kształtowania podaży pieniądza w gospodarce.
Keynesiści większą wagę przywiązują do polityki budżetowej, ale zalecają też politykę pieniężną.
Polityka pieniężna np: tani pieniądz – niskie stopy procentowe.
Polityka budżetowa np: pieniądze na roboty publiczne.
Mnożnik inwestycyjny:
WYDATKOWANE PIENIĄDZE * MNOŻNIK = WZROST POPYTU
Popyt wzrasta kilkakrotnie razy więcej niż włożone pieniądze.
Deficyt nie jest niczym groźnym – państwo może się zadłużać gdy popyt jest niedostateczny. Polityka ta była stosowana w okresie powojennym do początku lat 70-tych. W tym okresie nie było bezrobocia, inflacja nie była problemem dolegliwym (pełzająca), inflacja i bezrobocie są wymienne.
W latach 70 -tych M Friedman obalił teorię zamienności inflacji i bezrobocia. Zwrot w kierunku polityki liberalnej. W ekonomii zaczęły znowu nabierać znaczenia szkoły, które nawiązywały do ekonomii klasycznej. Wspólną cechą tych szkół nawiązujących do ekonomii klasycznej jest antyetatyzm (wykład 1).


3. Systemy transformujące gospodarkę (Polska od roku 1990). Dotyczy to gospodarek krajów postkomunistycznych, które przekształcają swoją gospodarkę z nakazowo-rozdzielczej w gospodarkę rynkową. Transformacja systemowa – proces przechodzenia od gospodarki centralnie planowanej do gospodarki rynkowej.
Zadania:
a) prywatyzacja
b) zniesienie centralnego rozdawnictwa i uruchomienie mechanizmów rynkowych
c) ograniczenie hiperinflacji
Gospodarki rynkowe różnią się od siebie przede wszystkim zakresem interwencji państwa, w szczególności zakresem występowania redystrybucji dochodów przez budżet, pozycją banku centralnego, formą systemów finansowych.

MODELE GOSPODARKI RYNKOWEJ W ZALEŻNOŚCI OD ZAKRESU INTERWENCJI PAŃSTWA:
1. Neoliberalna gospodarka rynkowa – mały zakres interwencji państwa, głównym regulatorem są systemy rynkowe (np. USA).
2. Społeczna gospodarka rynkowa – państwo oferuje obywatelom szeroki zakres świadczeń społecznych. Taka rola państwa nie może szkodzić mechanizmom rynkowym i nie powinna zmniejszać motywacji obywateli do indywidualnej aktywności (np.: Niemcy, Francja, Włochy).
3. Socjaldemokratycznie korygowana gospodarka rynkowa (model skandynawski) – państwo opiekuńcze, państwo świadczy swoim obywatelom bardzo szeroki zakres usług społecznych i w ten sposób ogranicza mechanizmy rynkowe. Przejawia się to przede wszystkim przez dużą redystrybucję dochodów przez budżet.
Argumenty uzasadniające interwencję państwa w gospodarce:
1. Konieczność zapewnienia porządku prawnego. Ochrona przestrzegania prawa np: własności (zapewnia to policja). Zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, regulacja zasad zawierania kontraktów itd.
2. Istnienie tzw. dóbr publicznych. Dobra publiczne są to dobra konsumowane przez wielkie grupy osób, nie można nikogo wyłączyć z tej konsumpcji. Dobro prywatne jest konsumowane w zasadzie przez jego właściciela. Konieczne jest istnienie dóbr publicznych, ale kto ma je dostarczać -najlepiej państwo. Problem gapowicza czyli osoby, która nie składa się na dobra publiczne a czerpie z ich istnienia korzyści.
3. Niedoskonałość i zawodność mechanizmów rynkowych. Chodzi tu głównie o rynki monopolistyczne. Podnoszone są wówczas ceny przy pomocy zmniejszania podaży danego dobra.
4. Istnienie tzw. efektów zewnętrznych. Powstają skutki korzystne i niekorzystne dla osób, które nie biorą udziału w tych transakcjach np: przez spuszczanie ścieków do rzeki lub jeziora chorują ryby, ludzie. Negatywne efekty zewnętrzne państwo powinno ograniczać a pozytywne wspomagać.
5. Istnienie dóbr społecznie pożądanych (np: ochrona zdrowia, rozwój mieszkalnictwa) i niepożądanych (narkotyki). Państwo powinno popierać produkcję dóbr społecznie pożądanych, a ograniczać produkcję dóbr społecznie niepożądanych.
6. Wymóg korygowania podziału dochodów wynikającego z działania sił rynkowych. Mechanizm rynkowy powoduje niesprawiedliwy podział dochodów, duże zróżnicowanie wysokości dochodów. Główną metodą wyrównywania dochodów jest podatek progresywny.
7. Niestabilność gospodarki. Państwo powinno dążyć do osiągnięcia równowagi w gospodarce. Nierównowaga wyraża się w wahaniach koniunktury gospodarczej, istnieniu bezrobocia i inflacji.
FUNKCJE EKONOMICZNE WSPÓŁCZESNEGO PAŃSTWA:
1. Funkcja alokacyjna – poprawianie przez państwo rynkowej alokacji zasobów
2. Funkcja redystrybucyjna – państwo spełnia ją oddziaływując na podział dochodu w gospodarce przy pomocy podatków. Dochody państwa wydawane są w innych celach niż dokonał by tego mechanizm rynkowy.
3. Funkcja stabilizacyjna – silne argumenty tkwią w teorii Keynes’a czyli walka z bezrobociem, inflacją, próba zapewnienia równowagi w gospodarce i wzrostu gospodarczego.
Argumenty za interwencją państwa:
Rola państwa Przyczyny interwencji Instrumenty oddziaływania państwa
Funkcja alokacyjna Dobra publiczneMonopolizacjaIstnienie dóbr społecznie pożądanych i niepożądanychDostarczanie informacji przez państwo Zapewnia ład prawny -reguły, zasady działania uczestników rynkuSubsydiowanie jakiejś działalnościPodatki
Funkcja redystrybucyjna Niesprawiedliwy podział dochodów Podatki (progresywny przede wszystkim)Płatności transferowePolityka dochodowa
Funkcja stabilizacyjna Wahania koniunkturyNiestabilność gospodarki wyrażająca się w istnieniu bezrobocia i inflacji Polityka budżetowa, monetarna, dochodowa

UWARUNKOWANIA I CELE POLITYKI GOSPODARCZEJ (współczesne gospodarki są gospodarkami otwartymi czyli utrzymują kontakty zagraniczne np: handel zagraniczny):
1. Uwarunkowania zewnętrzne – warunki wymiany, które określają korzyści z handlu zagranicznego (terms of trade):
a) stan zadłużenia państwa wobec zagranicy
b) udział kraju w instytucjach międzynarodowych np: Międzynarodowy Fundusz Walutowy; Porozumienia dotyczące wymiany handlowej np: WTO – światowa organizacja handlu.
2. Uwarunkowania wewnętrzne polityki gospodarczej to:
a) zasoby naturalne,
b) zasoby ludzkie (uwarunkowania demograficzne i społeczne, inwestycje w człowieka -wykształcenie, kwalifikacje, stosunek do pracy),
c) zasoby kapitałowe:
- kapitał rzeczowy – wyposażenie w trwały majątek produkcyjny, maszyny, narzędzia do produkcji,
- kapitał finansowy
Wyróżniamy infrastrukturę:
- techniczno-ekonomiczną – urządzenia do produkcji, obsługi ludności np: urządzenia energetyczne, urządzenia gospodarki wodno-kanalizacyjnej, transportu, łączności, urządzenia gospodarki komunalnej, chłodnie. Majątek trwały ulega dekapitalizacji, zużywa się co obrazuje amortyzacja, wymaga inwestycji odtworzeniowych i modernizacyjnych.

 


Weksel - rodzaj papieru wartościowego, na którym osoba wystawiająca weksel zobowiązuje się zapłacić jakąś sumę pieniędzy w określonym terminie.
Stopa lombardowa – udzielanie kredytów bankom komercyjnym pod zastaw papierów wartościowych na określony procent.
Aktualnie (od VIII 2000r.):
stopa redyskontowa wynosi 21,5%
stopa lombardowa wynosi 23%
dyskonto weksli wynosi 20,63%
Operacje otwartego rynku
Polegają na zakupie lub sprzedaży przez bank centralny papierów wartościowych (głównie rządowych papierów wartościowych). Chodzi tu głównie o dłużne papiery wartościowe np: bony skarbowe -krótkoterminowe papiery wartościowe, które emituje rząd i służą one do zaciągania długu.
Obligacje – papiery wartościowe średnio i długoterminowe, które są wystawiane przez rząd aby pokryć deficyt budżetowy. Obligacje przed terminem wykupu są w obrocie. Bank centralny może je skupować lub sprzedawać, po to aby kontrolować ilość pieniądza w obiegu. Jeśli bank centralny skupuje papiery wartościowe to pieniądz gotówkowy trafia do obiegu i zwiększa się podaż pieniądza. Jeśli sprzedaje to ściąga gotówkę z obiegu, czyli zmniejsza podaż pieniądza.
Bezpośrednia kontrola przez bank centralny akcji kredytowej -reglamentowanie kredytów w sposób administracyjny. Bankom komercyjnym wyznacza się pułapy kredytowe, nie mogą one udzielić kredytów ponad pułap. To narzędzie było stosowane w Polsce na początku lat 90-tych.
Zwolennicy polityki typu keynesowskiego próbując regulować podaż pieniądza preferują sterowanie stopami procentowymi. Monetaryści wolą posługiwanie się takimi narzędziami jak: operacje otwartego rynku i stopy rezerw obowiązkowych.
Bank centralny stosuje wszystkie te narzędzia ale w różnych proporcjach.
Stopa procentowa – cena kapitału pożyczkowego, cena pieniądza.
Banki centralne ustalają stopy procentowe, a rynkowe stopy procentowe kształtuje rynek.
Funkcje stopy procentowej w gospodarce:
- informacyjna – informuje o intencjach rządu w zakresie polityki pieniężnej, niesie informacje dla producentów, inwestorów, eksporterów, konsumentów.
- bodźcowa – wysokość stopy procentowej może wpływać na zachowania przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. Wyższe stopy procentowe powinny zachęcać gospodarstwa domowe do oszczędzania, a przedsiębiorstwa do mniejszej aktywności inwestycyjnej. Gdy stopy procentowe obniża się to wzrasta akcja kredytowa, pobudza aktywność gospodarczą i popyt.
Realne stopy procentowe w gospodarce rynkowej powinny kształtować się do 5% a w Polsce są:
23 - 10 = 13
21,5 -10 = 11,5
Wysokie stopy procentowe w Polsce są utrzymywane z powodu walki z inflacją, tłumi to wzrost cen. Aby Polska stała się członkiem Unii Europejskiej musi obniżyć inflację do poziomu 3-4%.
Jeżeli stopy procentowe są za wysokie to przedsiębiorcy i osoby prywatne zaciągają kredyty za granicą (na koniec roku 2000 kredyty Polaków za granicą wynoszą ok. 25 mld. dolarów). Jest to sytuacja bardzo niebezpieczna gdyż w przypadku załamania kursu walutowego nie byliby w stanie ich spłacić.
Nie wszystkie przedsiębiorstwa muszą korzystać z kredytów, dla tych które ich nie zaciągają nie jest ważna wysokość stopy procentowej. Jest to ważne przede wszystkim dla małych i średnich firm. Niskie stopy procentowe nie zachęcają do oszczędzania.
NBP używa wszystkich przedstawionych narzędzi:
- stopy procentowe banku centralnego
- stopa rezerw obowiązkowych
- operacje otwartego rynku
- pułapy kredytowe (na początku lat 90-tych)
- prowadzi politykę kursową
Cele są ustalane we współpracy z rządem, a pozostała część polityki monetarnej leży w gestii Rady Polityki Pieniężnej – głównego organu NBP. Działanie tego organu jest wyrazem niezależności banku centralnego od rządu i parlamentu (Ustawa o NBP i Prawo bankowe z lat 1989 i 1997). W zakresie niezależności banku centralnego przyjęliśmy standardy Unii Europejskiej. Do roku 1997 decyzje podejmował prezes NBP, po 1997 roku decyzje podejmuje Rada Polityki Pieniężnej składająca się z 10 osób, których wybiera prezydent, senat i sejm. Kadencja prezesa trwa 6 lat. Jest on wybierany przez sejm spośród kandydatów proponowanych przez prezydenta. Nie można odwołać członków RPP przed upływem kadencji, chyba że naruszyli prawo.
Polityka budżetowa (fiskalno-budżetowa).
Każde państwo musi mieć fundusze na cele publiczne, związane z wykonywaniem funkcji państwa, fundusze na cele socjalne i fundusze na cele ekonomiczne. Fundusze te są gromadzone w sektorze finansów publicznych, przede wszystkim w grę wchodzi budżet państwa, budżety gmin, ponadto różnego typu fundusze celowe czy agencje państwowe.
Fundusze celowe i agencje to odrębne instytucje, które finansują zadania państwowe i otrzymują dotacje z budżetu. Przykładem jest Fundusz Ub ...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Polityka gospodarcza [35]

  • podgląd pobierz opis Budżet państwa
  • podgląd pobierz opis Cele gospodarki rynkowej
  • podgląd pobierz opis Dobra publiczne
  • podgląd pobierz opis Dualny model rozwoju gospodarczego
  • podgląd pobierz opis Euro Waluta UE
  • podgląd pobierz opis Generalne relacje między sektorem publicznym i prywatnym
  • podgląd pobierz opis Główne cele polityki gospodarczej
  • podgląd pobierz opis Gospodarcza - wykłady WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Integracja polskiej gospodarki z UE
  • podgląd pobierz opis Kryzys ustrojowy w Europie Wschodniej
  • podgląd pobierz opis Plan sześcioletni H. Minca
  • podgląd pobierz opis Podmioty polityki gospodarczej
  • podgląd pobierz opis Polityka gospodarcza - wykłady WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Polityka gospodarcza - zaliczenie
  • podgląd pobierz opis Polityka gospodarcza – wykłady z Politechniki Warszawskiej WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Polityka gospodarcza jako dyscyplina naukowa
  • podgląd pobierz opis Polityka gospodarcza_03
  • podgląd pobierz opis Polityka handlowa i celna
  • podgląd pobierz opis Polityka przemysłowa
  • podgląd pobierz opis Polityka społeczno ekonomiczna – założenia doktrynalne i pragmatyzm
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2017 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online