Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Ubezpieczenia i ryzyko Wróć do kategorii

Nadzór ubezpieczeniowy [27 stron]

plik Pobierz Nadzor ubezpieczeniowy [27 stron].txt


Nadzór ubezpieczeniowy

 

1. POJĘCIE  I  PRZESŁANKI  SPRAWOWANIA NADZORU   UBEZPIECZENIOWEGO

Sprawowanie nadzoru nad rynkiem ubezpieczeniowym polega na ochronie interesów osoby ubezpieczonej i zapobieganiu sytuacji, w której zakład ubezpieczeń nie będzie w stanie wypłacać ubezpieczonemu należnego mu świadczenia.
Podstawową przesłanką sprawowania nadzoru nad działalnością ubezpieczeniową są specyficzne zadania zakładu ubezpieczeń, polegające przede wszystkim na zapewnieniu ochrony osoby ubezpieczonej. Ochronę tę można uzasadnić przede wszystkim: słabszą pozycją ubezpieczonego w prawnym stosunku ubezpieczenia ze względu na skomplikowany charakter umowy ubezpieczenia, nałożeniem na konsumenta w ściśle określonych sytuacjach obowiązku ubezpieczenia się oraz reprezentowaniem przez ubezpieczonego niższego potencjału majątkowego.
Konieczność ustanowienia nadzoru wynika również z faktu, iż zakłady ubezpieczeń obracają powierzonymi środkami finansowymi, których bezpieczeństwo jest podstawową miarą oceny ich stabilności. Istotna rola instytucji ubezpieczeniowych, jaką odgrywają one w systemie finansowym państwa oraz postrzeganie ich jako organizacji zaufania publicznego wymaga od organów państwowych prowadzenia skutecznych form nadzoru nad tym rynkiem.
Należy zauważyć, iż również klienci, którzy dokonują wyboru ubezpieczyciela, powinni robić to w sposób świadomy, posiadając pełną informację o wiarygodności zakładów ubezpieczeń. Powstaje wobec tego zapotrzebowanie na opracowane analizy atrakcyjności oferty i kondycji finansowej ubezpieczycieli. Organ nadzoru sprawdza zatem kompetencje i wiarygodność ubezpieczycieli, aby nie dopuścić do sytuacji, w której zakład ubezpieczeń nie będzie w stanie wywiązać się ze swych zobowiązań.
Ponadto należy mieć świadomość, że usługa ubezpieczeniowa jest produktem o bardzo zindywidualizowanych cechach. W momencie dokonywania zakupu klient nie jest w stanie, w odróżnieniu od innych towarów lub usług, przekonać się o słuszności swojego zakupu. O ewentualnych wadach lub zaletach przekona się prawdopodobnie  w bliższej lub dalszej przyszłości. Dlatego też wiarygodne analizy powinny dostarczać informacji o bieżącej, jak i przewidywanej sytuacji finansowej tych firm, które zajmują się wyrównywaniem strat powstałych na skutek różnego rodzaju wydarzeń losowych. Ubezpieczający się zgłaszają zatem potrzebę opracowania mechanizmu wczesnego ostrzegania, który miałby na celu sygnalizowanie wszelkich niebezpieczeństw związanych z pogorszeniem się kondycji ubezpieczycieli. W tym zakresie największe możliwości mają wyspecjalizowane organy państwowe, ustawowo wyposażone w narzędzia do dokonywania kontroli ubezpieczeniowej.

2. RODZAJE  NADZORU

Całokształt ingerencji państwa w dziedzinę ubezpieczeń określa się jako państwową politykę ubezpieczeniową. Przedmiot i zakres nadzoru są różne w poszczególnych krajach, poza tym są one zróżnicowane w zależności od aktualnej polityki państwa w tej sferze działalności. Ingerencja państwa w system funkcjonowania ubezpieczeń gospodarczych może przybierać formę czynną bądź bierną.
Czynny udział organów państwowych może przejawiać się poprzez bezpośrednie uczestnictwo na rynku. W Polsce przykładem uczestnictwa Skarbu Państwa w tego typu działalności jest posiadanie pakietów akcji w TuiR Warta S.A., TU KUKE S.A. oraz w PZU S.A. Z drugiej strony, czynny udział państwa sprowadza się do podejmowania wielu działań prewencyjnych, mających na celu wyeliminowanie albo ograniczenie rozmiaru nieszczęśliwych zdarzeń losowych.
Przejawem biernego uczestnictwa państwa w procesach zachodzących  na rynku jest sprawowanie szeroko rozumianego nadzoru nad działalnością instytucji ubezpieczeniowych. Ta specyficzna rola poszczególnych organów państwowych wynika z podstawowego celu, jaki musi osiągnąć każda instytucja ubezpieczeniowa: ochrona interesów osoby ubezpieczonej.
Inne podejście do zasad, na których powinien opierać się nadzór ubezpieczeniowy rozróżnia trzy podstawowe systemy: system publikacyjny, system koncesyjno - normatywny oraz system nadzoru materialnego.
System nadzoru publikacyjnego, najbardziej liberalny w stosunku do zakładów ubezpieczeń, sprowadza się do nałożenia na te zakłady obowiązku podawania do publicznej wiadomości bilansów oraz sprawozdań finansowych z działalności.
System koncesyjno - normatywny polega przede wszystkim na tym, że państwo w drodze odpowiednich aktów prawnych określa warunki powstawania i działalności zakładów ubezpieczeń. Zakład ubezpieczeń,  który chce być  dopuszczony do wykonywania działalności ubezpieczeniowej musi wykazać, że jego organizacja i zasady przyszłej działalności odpowiadają obowiązującym przepisom prawnym.
Obecnie oba powyższe systemy w czystej postaci występują rzadko. Najczęściej spotyka się systemy pośrednie, które w literaturze ubezpieczeniowej nazywane są systemami swobody ograniczonej lub kontroli społecznej.
System nadzoru materialnego łączy w sobie oba poprzednie, a zarazem jest systemem nadzoru najbardziej ścisłego. System ten daje państwowym organom nadzoru prawo kontrolowania nie tylko formalnego zachowania warunków określonych w przepisach prawnych, lecz także przeprowadzania bezpośredniej kontroli całej działalności zakładów ubezpieczeń i to zarówno pod względem prawnym, finansowym, ekonomicznym, jak i techniczno - operacyjnym. Pewną odmianę tego systemu stanowi nadzór finansowy skoncentrowany na unormowaniach gospodarki finansowej zakładów ubezpieczeń oraz na kontroli ich przestrzegania.
Obecnie w większości państw na świecie stosowany jest trzeci system nadzoru, a więc system nadzoru materialnego.

3. ZASADY  FUNKCJONOWANIA  NADZORU  W  POLSCE 

Poszczególne zadania należące do nadzoru ubezpieczonego zostały przypisane - zgodnie z Ustawą z dnia 28 lipca 1990 r. o działalności ubezpieczeniowej - dwóm organom: Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych oraz ministrowi właściwemu do spraw instytucji finansowych, którego obowiązki wykonuje obecnie minister finansów.
W myśl Ustawy z dnia 1 marca 2002 roku o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz zmianie niektórych ustaw (DzU z 2002 nr 25, poz. 253) od 31 marca zaprzestały działalność Urząd Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi (UNFE) oraz Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń (PUNU). Funkcje obu urzędów od 1 kwietnia 2002 roku pełni utworzony centralny organ administracji rządowej - Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych (KNUiFE).
Ustawowe zadania Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych są realizowane przez Urząd Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych. Do podstawowych zadań Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych należą:
- ochrona interesów osób ubezpieczonych i zapobieganie sytuacji, w której towarzystwa nie będą w stanie wypłacić ubezpieczonym należnych im świadczeń (art.82a)
- ochrona interesów członków otwartych funduszy emerytalnych, które tworzą tzw. II filar systemu ubezpieczeń społecznych
- ochrona uczestników pracowniczych programów emerytalnych, które tzw. II filar systemu ubezpieczeń społecznych
- nadzór nad działalnością zakładów ubezpieczeń i pośredników ubezpieczeniowych, który polega na działaniach mających na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku ubezpieczeń i ochronę ubezpieczonych, wydawaniu zezwoleń na prowadzenie działalności brokerskiej i agencyjnej oraz podejmowaniu innych działań przewidzianych w ustawie o działalności ubezpieczeniowej
- nadzór nad kapitałową częścią systemu emerytalnego obejmuje proces licencyjny, jakiemu poddawane są wnioski o założenie PTE, OFE, PPE oraz ich bieżącą działalność
- pogłębianie wiedzy społeczeństwa w zakresie celów i zasad funkcjonowania otwartych funduszy emerytalnych oraz pracowniczych programów emerytalnych.
Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych zajmuje się również:
- udzielaniem określonych informacji Narodowemu Bankowi Polskiemu, aby mógł on prowadzić nadzór  nad bankami, które są depozytariuszami OFE
- współpracą z Komisją Papierów Wartościowych i Giełd w zakresie, który pozwala na sprawowanie nadzoru nad działalnością Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych
- współdziałaniem z: organami administracji rządowej, NBP, ZUS, towarzystwami, podmiotami działającymi na rzecz OFE, związkami pracodawców, związkami zawodowymi i innymi organizacjami społecznymi.

W skład struktury Urzędu Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych wchodzą departamenty i biura Urzędu Nadzoru. Są to:
- Sekretariat Komisji: do najważniejszych zadań Sekretariatu należy m.in. organizacyjna i merytoryczna obsługa posiedzeń Komisji, opracowywanie i przekazywanie do mediów komunikatów z  posiedzeń Komisji, stała współpraca z organami władzy i administracji rządowej oraz inicjowanie i koordynowanie działań Komisji wynikających z procesów integracji z UE
- Biuro Dyrektora Generalnego: biuro realizuje zadania należące do kompetencji Dyrektora Generalnego Urzędu Komisji, do których należą zapewnienie prawidłowego funkcjonowania Urzędu, polityka personalna oraz prowadzenie spraw osobowych pracowników  tej instytucji
- Departament Nadzoru: do podstawowych zadań tego departamentu należą nadzorowanie działalności otwartych funduszy emerytalnych oraz zarządzających nimi podmiotów a także nadzór nad działalnością zakładów ubezpieczeń
- Departament Kontroli: zadaniem tego departamentu jest prowadzenie kontroli nad prawidłową działalnością zakładów ubezpieczeń, która dotyczy polityki finansowej tych podmiotów, oraz kontrola nad majątkiem zakładów ubezpieczeń, powszechnych towarzystw emerytalnych i funduszy emerytalnych
- Departament Polityki Inwestycyjnej: do najważniejszych zadań tego departamentu należy nadzór nad działalnością inwestycyjną zakładów ubezpieczeń oraz otwartych funduszy emerytalnych. Zadanie to jest realizowane przez monitorowanie bezpieczeństwa, płynności, struktury i rentowności lokat zakładów ubezpieczeń
- Departament Pośrednictwa i Akwizycji: do zadań tego departamentu należy sprawowanie nadzoru nad działalnością pośredników ubezpieczeniowych i akwizytorów oraz rozpatrywanie wniosków i  przygotowywanie decyzji w sprawie zezwoleń na prowadzenie działalności brokerskiej oraz wykonywania czynności agenta ubezpieczeniowego
- Departament Pracowniczych Programów Emerytalnych: jest to komórka, która zajmuje się rozpatrywaniem wniosków o rejestrację pracowniczych programów emerytalnych, prowadzeniem rejestru PPE oraz sprawowaniem bieżącego nadzoru nad prawidłowym funkcjonowaniem programów, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony interesów ich uczestników
- Departament Analiz, Komunikacji Społecznej i Informacji: kluczowym zadaniem tego departamentu jest gromadzenie, weryfikacja i przetwarzanie informacji dotyczących rynku finansowego
- Departament Prawno - Licencyjny: do zadań tego departamentu należą pomoc prawna, realizacja zadań licencyjnych oraz rozpatrywanie skarg na działalność nadzorowanych podmiotów
- Biuro Administracycjno - Budżetowe: zadaniem biura jest zapewnienie obsługi administracyjnej Urzędu, prowadzenie spraw związanych z budżetem i finansowaniem Urzędu oraz zamówień publicznych
- Biuro Informatyki: jest odpowiedzialne za sprawne funkcjonowanie systemów informatycznych Urzędu, administruje infrastrukturą technologiczną, oprogramowaniem systemowym i bazami danych
- Pełnomocnik do spraw Ochrony Informacji Niejawnych oraz Kancelaria Tajna: pełnomocnik realizuje zadania wynikające z przepisów ustawy o ochronie informacji niejawnych, odpowiada za przestrzeganie w Urzędzie przepisów o ochronie informacji niejawnych oraz  prowadzi kancelarię tajną 

Funkcje nadzoru nad rynkiem ubezpieczeniowym spełnia również minister finansów. Zakres jego kompetencji został  określony w Ustawie z dnia 28 lipca 1990 roku o działalności ubezpieczeniowej. Do najważniejszych zadań ministra finansów należą między innymi:
- uprawnienia legislacyjne
- kompetencje w zakresie wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej i ich cofania
- określanie, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad i trybu przeprowadzania kontroli przez organ nadzoru
- zarządzanie na wniosek KNUiFE likwidacji przymusowej
- zatwierdzanie statutów zakładów ubezpieczeniowych
- inne przewidziane w ustawie.

 

4. NADZÓR  W  KRAJACH  UNII  EUROPEJSKIEJ

DYREKTYWY  UBEZPIECZENIOWE  W  ZAKRESIE  PRAWA  NADZORU


 Podstawowe regulacje dla branży ubezpieczeniowej stanowią przede wszystkim narodowe prawa nadzoru państw członkowskich. Na podstawie Traktatu o EWG organy Wspólnoty dysponują jednak taką możliwością, aby skłonić państwa członkowskie do zmian we własnym prawodawstwie. Dzieje się tak przede wszystkim poprzez dyrektywy. W sposób bezpośredni działają one wiążąco na państwa członkowskie, ukierunkowując je na pożądany cel. Państwo członkowskie ma wolny wybór środków oraz formy osiągnięcia wytyczonego celu. Odpowiednio (przede wszystkim do własnego prawa konstytucyjnego) kraj członkowski może wprowadzić dyrektywę w życie za pomocą ustawy, rozporządzenia lub aktu administracyjnego. Parlamenty państw, jeśli uczestniczą w tym procesie, związane są celem wyznaczonym przez dyrektywę. Podmiot odpowiedzialny za ogłoszenie dyrektywy każdorazowo jest wskazany w Traktacie o EWG w postanowieniach dotyczących  upoważnień.

Dyrektywa dotycząca reasekuracji

 Zgodnie z harmonogramem zawartym w ogólnych programach dotyczących zlikwidowania ograniczeń w swobodzie osiedlania się i świadczenia usług, odpowiednią dyrektywą z 1964 r. (pierwszą w ogóle dyrektywą ubezpieczeniową) rozpoczęto proces liberalizacji w zakresie reasekuracji polegającą na tym, że ubezpieczycielom mającym siedzibę w innych krajach członkowskich przyznano status podmiotu krajowego. Dyrektywa ta dotyczy zarówno tzw. profesjonalnych reasekuratorów, tzn. tych ubezpieczycieli, którzy zajmują się wyłącznie działalnością reasekuracyjną oraz bezpośrednich ubezpieczycieli prowadzących działalność reasekuracyjną. Wobec wynikającego, z różnych przesłanek, międzynarodowego charakteru tej działalności w państwach członkowskich istniało niewiele ograniczeń; z tego względu dyrektywa ta nie miała dużego znaczenia. Z powodu niskiej potrzeby ochrony cedentów, prawo nadzoru pojedynczych państw członkowskich było słabo rozbudowane. Z tego względu już w programach ogólnych zrezygnowania z ujednolicania narodowych przepisów prawno-zarządczych i nie uznano tego za wstępny warunek liberalizacji. Do dziś dnia nie wprowadzono powyższego ujednolicenia. Jedynie reasekuracja czynna prowadzona przez bezpośrednich ubezpieczycieli została ujęta w późniejszych pracach nad koordynacją prawa dotyczącego ich działalności.
Dla profesjonalnego sektora reasekuracji do dziś brak jednolitego prawa w zakresie nadzoru. W konsekwencji braku ujednolicenia (koordynacji) reasekurator może korzystać ze swobody osiedlania się i świadczenia usług, jednak podlega prawu krajowemu, co oznacza, iż musi ubiegać się o zezwolenie oraz spełniać określone warunki dopuszczające do działalności, innymi słowy - nie ma tzw. europejskiego paszportu.

Dyrektywy dotyczące ubezpieczeń nieżyciowych

Pierwsza dyrektywa
 Pierwsza dyrektywa dotycząca ubezpieczeń nieżyciowych jest najważniejszą ze wszystkich dyrektyw ubezpieczeniowych, ponieważ to właśnie na niej bazują wszelkie dyrektywy, które wydano na drodze do tworzenia wspólnego rynku. Dyrektywa ta miała na celu koordynowanie warunków podjęcia i prowadzenia działalności dla ubezpieczeń nieżyciowych.
Pierwsza dyrektywa wyjaśniła przede wszystkim, że nadzór powinien obejmować wszystkie grupy ubezpieczeń, co nie oznaczało oczywiście, iż wszystkie one powinny być nadzorowane w  taki sam sposób lub równie intensywnie. W załączniku do pierwszej dyrektywy przedsięwzięto próbę podzielenia ubezpieczeń nieżyciowych  na osobne grupy, jednakże bez definiowania każdej z grup odrębnie i bez dzielenia ich.
Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Ubezpieczenia i ryzyko [74]

  • podgląd pobierz opis Analiza portfela PRACA
  • podgląd pobierz opis Analiza ryzyka PRACA [21 stron]
  • podgląd pobierz opis Działalność lokacyjna ZU [31 stron]
  • podgląd pobierz opis Filar I - Omówienie
  • podgląd pobierz opis Filar II - Omówienie
  • podgląd pobierz opis Filar III - Omówienie
  • podgląd pobierz opis Finanse ubezpieczeń społecznych i emerytalnych
  • podgląd pobierz opis Fundusze Inwestycyjne
  • podgląd pobierz opis Fundusze inwestycyjne i emerytalne
  • podgląd pobierz opis Fundusze inwestycyjne [18 stron]
  • podgląd pobierz opis Funkcjonowanie PTE oraz OFE [9 stron]
  • podgląd pobierz opis Historia ubezpieczeń społecznych w Polsce [16 stron]
  • podgląd pobierz opis Instytucje ubezpieczeniowe [17 stron]
  • podgląd pobierz opis Marketing ubezpieczeń
  • podgląd pobierz opis Marketing ubezpieczeń 2
  • podgląd pobierz opis Nadzór ubezpieczeniowy [27 stron]
  • podgląd pobierz opis Narodowe Fundusze Inwestycyjne
  • podgląd pobierz opis Obliczanie awersji do ryzyka ZADANIA
  • podgląd pobierz opis Ochrona ubezpieczeniowa [27 stron]
  • podgląd pobierz opis Ochrona ubezpieczeniowa [9 stron]
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2017 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online