Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Geografia gospodarcza Wróć do kategorii

Gospodarka światowa

plik Pobierz Gospodarka swiatowa.txt

 

Rozwój – to proces zmian jakościowych, strukturalnych w gosp. poprzez innowacje, postęp technologiczny inwestycje w kapitał ludzki prowadzące do wzrostu produkcji, zatrudnienia, zarobków.

 

Wzrost – jest określany w kategoriach ilościowych; jest to powiększanie zagregowanych wielkości ekonomicznych tj. dochodu, inwestycji, zatrudnienia, produkcji, spożycia w jakimś czasie.

Za teorię wzrostu uważa się tą część ekonomii, która dotyczy determinant stopy, wg której gosp. będzie wzrastać w czasie. Wzrost ujmowany jest najczęściej we wzory matematyczne i modele geometryczne. Proces ten wiąże się ze zmianami strukturalnymi i je determinuje. Jeżeli zmiany te są hamowane np. z powodów społecznych to wzrost zostanie zastopowany. Struktura popytu stwarzająca impulsy wzrostu zmienia się wraz ze wzrostem zarobków i zmianami w międzynarodowym podziale pracy. Przeszkody w zmianach strukturalnych ujawniają się w spadku zmian tempa gosp., co znajduje wyraz w spadku stopy wzrostu.

 

Gospodarka światowa – to zjawisko uniwersalne, włączające kraje o różnych ustrojach i na różnych poziomach rozwoju cywilizacyjnego w ogólnoświatowy proces produkcji i handlu. W gosp. światowej naczelną zasadą jest stworzenie optymalnych warunków dla czynników produkcji. Współcześnie uważa się, że liberalizacja to najlepsza droga ku temu celowi. Innym podejściem może być interwencjonizm (pomoc krajów bogatych krajom biedniejszym).

 

Gospodarkę światową można definiować na 3 sposoby:

-          w ujęciu tradycyjnym to spontaniczna wymiana dóbr,  usług i transakcje kapitałowe między wielką ilością firm i gospodarstw domowych z łagodną interwencją rządu w formie taryf

-          jest to jednostka centralnie koordynowana jak: firma czy kartel

-          to rządowa współpraca w podtrzymywaniu mechanizmów rynkowych

 

Gospodarka światowa w ujęciu 4 – aspektowym:

-          w wymiarze geograficznym: obejmuje granice, centra gosp. światowej i przylegające do nich bliższe i dalsze strefy; granice określają jej przestrzeń.

-          w wymiarze ekonomicznym: uwzględnia się interakcje wynikające z warunków produkcji, naturalnych i technologicznych w handlu, transporcie, ubezpieczeniach.

-          w wymiarze systemowym: jest systemem społecznym, w którym występuje wielość [].

-          w wymiarze czasowym uwzględnia się zmienność wszystkich tych elementów: zmieniają się granice gospodarek świata, następują zmiany jakościowe.

F. Braundel twierdzi, że świat został podzielony na strefy ekonomiczne mniej lub bardziej scentralizowane tzn. że istnieje wiele gosp. światowych.

 

STRUKTURA – to rozmieszczenie elementów składowych i zespół relacji między nimi charakterystyczny dla danego układu jako całości; struktura charakteryzuje się właściwym stopniem zaawansowania np.: struktura prosta, skomplikowana.

 

Rodzaje struktur gospodarki światowej:

-          geograficzna

-          towarowa: relacje wymienne grup towarów w poszczególnych krajach

-          instytucjonalna: banki, korporacje trans – narodowe, przedsiębiorstwa transportowe, logistyczne, ubezpieczeniowe, które wspomagają rozwój gosp. światowej

 

Głównymi czynnikami zmian strukturalnych są: rozwój techniki i nauki, wzrost zasobów danego kraju, ewolucja gustów konsumentów, zewnętrzne uwarunkowania ekonomiczne i polityczno – gosp. danego kraju.

 

 

Wyróżniamy 4 źródła zmian strukturalnych: wprowadzanie nowych technologii; wzrost światowego handlu; oddziaływanie państw na procesy zmian; restrukturyzacja, głównie zasobów intelektualnych;

 

ANALIZA KRAŃCOWA W MAKROEKONOMII

 

Krańcowa zmiana to mały przyrost lub spadek w stosunku do ogólnej ilości pewnej zmiany.

Analiza krańcowa jest analizą relacji między tymi zmianami w odniesieniu do zmiennej ekonomicznej.

Koszty krańcowe to zmiany w ogólnych kosztach produkcji na skutek jej zmiany o jednostkę lub o koszt do uniknięcia przy wyprodukowaniu dodatkowej jednostki.

 Wyróżniamy:

-          krótkookresowe koszty krańcowe: przy wzroście kosztów produkcji w wyniku wzrostu produkcji

-          długookresowe kosztu krańcowe: przy zmianie kosztów wynikającej ze zmiany produkcji

 

Krańcowa skłonność do konsumpcji to proporcja małego przyrostu dochodu, która zostanie przeznaczona na zwiększenie wydatków konsumpcyjnych. Oznacza to, że wzrost dochodu prowadzi do mniejszego wzrostu wydatków konsumpcyjnych, a różnica będzie stanowić oszczędności.

 

Krańcowa skłonność do oszczędności to proporcja to proporcja wzrostu dochodów przeznaczona na oszczędności. Wzrasta wraz ze wzrostem dochodu.

 

Model Hamoda – Donana: to synteza badań tych 2 uczonych; była to jedna z 1 analiz wzrostu gosp. Model składał się z firm i gospodarstw. Stwierdzili oni, że jeśli suma oszczędności równa jest sumie inwestycji w każdym okresie to gosp. będzie miała tendencje do wzrostu w tempie określonym przez krańcową stopę oszczędności; nastąpi też wzrost współczynnika kapitałochłonności, czyli relacji inwestycji netto do zmian w produkcji. Dla danego wzrostu produkcji wielkość zmian w zasobie kapitału będzie określana przez zmiany technologii i względne ceny.

 

Współczynnik konwergencji: w krajach słabo rozwiniętych kapitał jest drogi, tzn. wysoka jest stopa procentowa od udzielanych kredytów i wkładów terminowych; zachęca to inwestorów zagranicznych do lokowania kapitału, ponieważ przynosi to wysokie zwroty z tytułu odsetek.   

 

Mnożnik handlu zagranicznego

 

W teoriach handlu zagranicznego  przyjmowano automatyczne wyrównywanie się bilansu handlowego. Neomerkantyliści zaczęli argumentować na rzecz uzyskiwania nadwyżek handlowych stymulujących zyski,  oszczędności, inwestycje, a w konsekwencji wzrost .

Cele uzupełniające dla zagranicznej polityki państwa to:

-          dążenie do osiągnięcia nadwyżki handlowej

-          zdobywanie konkurencyjnego szczytu w handlu międzynarodowym np. przez markowe produkty; szczyty takie przez stymulowanie eksportu są wystarczające w kraju do wywołania prawidłowego cyklu wzrostu

 

Mnożnik handlu zagranicznego nazywa się mnożnikiem otwartej gosp. Import jest tu negatywny, ponieważ oznacza przekazywanie dochodu za granicę. Tylko import służący rozwojowi eksportu jest pożądany. Ponieważ z punktu widzenia inwestycji wzrost wywozu stymuluje wzrost krajowego dochodu, którego wielkość jest zdeterminowana przez krańcową skłonność do oszczędności i importu.

Wzrost eksportu lub spadek krańcowej skłonności do importu (polityki stosowane przy osiąganiu nadwyżek handlowych) tworzy prawidłowe cykle wzrostu. Spadek eksportu lub wzrost krańcowej skłonności do importu może inicjować nieprawidłowe, zaklęte cykle wzrostu, które ciągną gosp. w dół. Cyklami tymi można manipulować poprzez zmiany mnożnika inwestycyjnego. W krajach rozwiniętych manipulacja taka prowadzi do prawidłowego cyklu wzrostu, a w krajach słabo rozwiniętych – odwrotnie.

Wg Burbridgea z punktu widzenia 1 kraju eksport prowadzi do wzrostu zatrudnienia, produkcji, oszczędności, zysków, a import do spadku tych wielkości. Zyski dobrobytu z importu są statyczne, a z eksportu dynamiczne i kumulatywne. Wyższy poziom zysków dostarcza środków finansowych na rozszerzenie zdolności produkcyjnych, innowacje w wyposażeniu, co prowadzi do silniejszej pozycji konkurencyjnej. Zmianie struktury i unowocześnieniu produktów w kraju powinny służyć zagraniczne inwestycje bezpośrednie. W tym celu powinien on prowadzić politykę zachęcającą obcy kapitał do inwestowania na jego terenie, powinien bronić się przed kapitałem spekulacyjnym.

 

Merkantylizm

 

Wczesny merkantylizm dążył do zwiększenia ilości kruszców w kraju.

W 17 w. można mówić o rzeczywistym systemie światowym, o międzynarodowym podziale pracy i organizacji wymiany, które utrwalały stosunki dominacji i zależności. Był to okres wojen i podbojów, a skutki tych działań obserwujemy w gosp. do dziś. Przez traktowanie rozwoju przemysłu i handlu powstał zasadniczy zwrot w charakterze struktury gosp. światowej. Wiele krajów przekształciło się z feudalno – rolniczych, w przemysłowo – rolnicze i przemysłowo – usługowe.

 

Merkantylizm zostanie omówiony:

 

-          z punktu widzenia teorii socjo – psychologicznej i przyczynowej: rozumowanie warunkował tu stan ówczesnych nauk społecznych np. humanistycznych. Nowe zagadnienia etyczne to: przesunięcie rozważań teologiczno – metafizycznych na kwestie społeczne i ekonomiczne. Problemy socjalne ujmowano na wzór działania maszyn np. mechanizmu zegarowego, który posłużył za koncepcje funkcjonowania mechanizmu społecznego. Mechanizm ludzkiego krwiobiegu zainspirował merkantylistów do rozwijania koncepcji dynamicznej roli ruchu pieniądza. Nie traktowano świata społeczno – ekonomicznego i jego problemów jako danych niezmiennych. Byli przekonani, że państwo to czynnik zmian społeczno – ekonomicznych. Podkreślali potrzebę siły wolnej gry rynkowej, aby producenci mogli być konkurencyjni. Ludzkie nawyki powinny również podlegać grze, ale uwzględniając interes społeczny. Subiektywny standard życiowy robotników uważali merkantyliści za stały, a ceny dóbr światowych za dane, zalecali spadek wynagrodzeń i wzrost wydajności pracy (do poł. 18 w.). Pod koniec 18 w. zauważono potrzebę wzrostu płac robotniczych w kontekście zwiększania popytu na rynku na produkowane dobra.

-          z punktu widzenia mechanizmów alokacyjnych: kładziono nacisk na system cen, ich alokacyjno – dystrybucyjną rolę i sztywność. Na początku 18 w. przydawano konkurencji znaczenie rywalizacji gatunków, a nie cen. To ona decydowała o miejscu danej gałęzi na rynku. Propagowano wysiłki na rzecz przyjaznego środowiska społecznego i ekonomicznego dla przemysłu i handlu.

-          z punktu widzenia struktury zawodowej: odrzucono starą hierarchię, w której takie zajęcia jak feudał, czy duchowny były notowane wyżej niż handlowiec czy przemysłowiec. Handel i przemysł stały się dynamicznymi i  strategicznymi sektorami gosp., źródłami zmian strukturalnych i rozwiązywania bieżących problemów ekonomicznych. Rolnictwo jest zależne od rozwoju handlu i przemysłu. Wg czołowego merkantylisty W. Pittego  dochód z przemysłu na 1 mieszkańca jest większy od dochodu z innych rodzajów działalności. Należy więc dążyć do transferu robotników z nisko dochodowych działalności do przemysłu i handlu, w celu zapewnienia wysokiego wzrostu dochodu i dobrobytu kraju. Honor i inne symbole estemy społecznej powinny przynależeć kupcom i przemysłowcom. Rolnictwo jest ważne, ale nie strategiczne i nie jest źródłem dynamicznego ekonomicznego zrywu, dostarcza surowców dla rozwoju handlu. Rynek na wyroby przemysłowe jest bardziej chłonny od rynku surowców i wyrobów rolniczych.

-          z punktu widzenia czynników produkcji, ich podaży i stopnia zużycia: na 1 miejscu jest praca, następnie ziemia i kapitał; wzrost produkcji wiązał się ze wzrostem siły roboczej. Globalna produkcja rośnie, gdy wzrasta siła robocza. Nie wiedziano jednak, że wzrost liczby ludności i kondycji produkcyjnych mógł tworzyć względny spadek produkcji. Szczególne zajęcia w określonych przemysłach mogą wymagać techników z zagranicy, imigracja była 1 ze sposobów rozwiązania tego problemu. Imigranci przywozili ze sobą nowy kapitał, pomysły. Preferowano imigrację specjalistów wysoko wykwalifikowanych. Opowiadano się za polityką pro – ludnościową, polegającą na przedsięwzięciach prowadzących do spadku ilości zgonów, popieraniu zawierania małżeństw, ograniczeniu emigracji, popieraniu imigracji. Ziemia to źródło produkcji surowców dla przemysłu. Im lepsze jest użytkowanie ziemi, tym koszty produkcji innych dóbr są niższe, surowce mogą być efektywniej wykorzystane. Podobnie traktowano zasoby morza. Kapitał – doceniano jego znaczenie, ale nie poświęcano mu tyle uwagi co pracy. Nie rozróżniano rodzajów kapitału. Stopę % traktowano jak zależną od podaży pieniądza, bardziej niż od sumy dostępnego kapitału. Nie wyodrębniono usług jako czynnika skoordynowanego z pracą, ziemią i kapitałem.

-          z punktu widzenia roli pieniądza: pieniądz odgrywał najważniejszą rolę w rozwoju gosp. Aby rozwój był efektywny, a produkcja na rynkach światowych konkurencyjna, stopa % powinna być niska. Nie można było dopuścić do deflacji, czyli do spadku cen, ponieważ nie sprzyja to rozwojowi. Merkantyliści opowiadali się za umiarkowaną inflacją.

-          z punktu widzenia zewnętrznych stosunków ekonomicznych: krajowe środowiska ekonomiczne może być siłą rozszerzone, bądź przez rozwój normalnych stosunków handlowych na zasadach partnerskich. Handel miał dostarczać surowców i materiałów dla rozwoju stosunków handlowych z nowymi kontrahentami. Przykładano dużą wagę do bilansu handlowego i płatniczego. Kraj powinien więcej eksportować niż importować. Merkantyliści to zwolennicy protekcjonizmu, ochrony własnych rynków. W drugiej poł. 16 w. nie mówiono o ekspansji w skali europejskiej, a 1 kolonistami byli Portugalczycy. Pod koniec 17 w. w Brazylii rozwinęła się na szeroką skalę uprawa plantacyjna trzciny cukrowej, gdzie pracowali niewolnicy kolonialni. Z wybrzeża gwinejskiego wywożono wtedy ok. 40 tyś. Niewolników rocznie. Proceder był silnym bodźcem zmian strukturalnych w gosp. światowej. Hiszpanie walczyli na granicy Chile w kierunku Teksasu i Kalifornii. Holandia na przełomie 18/19 w. ze swoją tanią i potężną flotą wypierała wszystkich konkurentów ze swoich faktorii. Ponadto Holendrzy utrzymywali handel (korzenny) z Japonią. Francja koncentrowała się na kolonizacji dorzeczy rzeki św. Wawrzyńca z uwagi na handel futrami. W 16/17 w. powstają kampanie do handlu z Indiami. W 1600 r. powstaje kampania Wschodnio – indyjska. Pod koniec 17 w. nastąpiła zmiana charakteru kampanii, będących zrzeszeniami kupców i handlowców. Zastąpiono je wprowadzając spółki akcyjne, co poprawiło znacznie funkcjonowanie i sens giełd; powstał ostateczny profil międzynarodowego podziału pracy i specjalizacji.

-          z punktu widzenia roli państwa i innych instytucji: opowiadano się za interwencją państwa w celu ochrony gosp. i rodzimych rynków danego kraju. Państwo nie powinno ograniczać się do interwencji pośrednich, czyli subwencjonowania, udzielania pożyczek, budowy infrastruktury, ale powinno działać bezpośrednio w zakresie rozwoju takich instytucji i spraw jak: policja, wojsko, ochrona dróg, kształcenie kadr.

-          z punktu widzenia roli innych czynników: nauka i  wykształcenie społeczeństwa były ważnymi czynnikami przyszłego rozwoju. Inwestycje w kapitał ludzki jako pierwsi docenili Anglicy. Wychodzono z założenia, że osiągnięcia naukowo – badawcze powinny być szybko wprowadzane do gosp. Wprowadzono ochronę patentową wynalazków. W wyniku postępu technicznego wzrósł popyt na kapitał stały. Opowiadano się za tworzeniem uniwersytetów, wyższych szkół technicznych.            & ...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Geografia gospodarcza [12]

  • podgląd pobierz opis Geografia - przegląd zagadnień
  • podgląd pobierz opis Geografia Ekonomiczna - POJĘCIA
  • podgląd pobierz opis Geografia fizyczna świata
  • podgląd pobierz opis Geografia Gospodarcza - wykład WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Geografia gospodarcza – odp. na 52 pyt.
  • podgląd pobierz opis Geografia Gospodarcza Świata
  • podgląd pobierz opis Globalizacja - wykład WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Gospodarka światowa
  • podgląd pobierz opis Infrastruktura
  • podgląd pobierz opis Klimat [34 strony]
  • podgląd pobierz opis Migracja - wykład. WYKŁAD
  • podgląd pobierz opis Uprawy
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2017 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online