Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Organizacje Międzynarodowe Wróć do kategorii

Gospodarka otwarta, gospodarka zamknięta [22 strony]

plik Pobierz Gospodarka otwarta, gospodarka zamknieta [22 strony].doc

rysunki i tabele w pliku do pobrania

Gospodarka otwarta, gospodarka zamknięta

Otwartość gospodarki — zjawisko dawno znane

Wiele dawnych społeczeństw miało charakter autarkiczny — ich gospodarki były samowystarczalne. Polegając tylko na sobie bardzo, rzadko wchodziły w wymianę z innymi społeczeństwami. Oczywiście niektóre dobra mogły stanowić przedmiot wymiany /c społeczeństwami sąsiednimi, lecz zasadnicza część konsumpcji była wytwarzana przez członków danej społeczności. W Starożytności liczne ludy prowadziły ożywioną wymianę i pomimo względnego osłabienia tego zjawiska w Średniowieczu, także u dostojników tej epoki można było podziwiać jedwabie sprowadzane z Indii, miecze z Toledo itd.
O ile otworzenie się gospodarki na zagranicę jest zjawiskiem dawnym, to stosunkową nowością jest nasilenie się tego zjawiska w ostatnich czasach.

Rozwój wymiany we współczesnym świecie

We współczesnym świecie każdy kraj kupuje i sprzedaje towary za granicą. O „wymianie międzynarodowej" lub „wymianie zewnętrznej'1 mówimy, gdy nie odbywa się ona w ramach jednego kraju (wymiana krajowa lub wewnętrzna), lecz między krajami.
Wymiana międzynarodowa ma duże znaczenie dla większości gospodarek. Nie tylko kakao, kawa i inne spożywane przez nas produkty żywnościowe, a także niektóre surowce używane przez przedsiębiorstwa (ropa naftowa, bawełna), lecz również odzież, aparatura elektroniczna i wiele innych produktów pochodzi z zagranicy.
Jeżeli przedsiębiorstwo danego kraju sprzedaje swoje produkty za granicą, to mówimy, że prowadzi ono działalność eksportową. Zestaw dóbr sprzedanych za granicą przez jednostki gospodarujące danego kraju stanowi jego eksport, który jest źródłem dochodów pochodzących z zagranicy.
Jeżeli przedsiębiorstwo krajowe kupuje dobra za granicą, to mówimy, że prowadzi ono działalność importową. Zestaw dóbr zakupionych za granicą przez jednostki gospodarujące danego kraju stanowi jego import. Jest on źródłem wydatków na rzecz zagranicy, które w taki czy w inny sposób muszą być poniesione przez dany kraj.

 

 

Stopień otwarcia danego kraju wobec zagranicy mierzony jest na ogół udziałem eksportu w PKB tego kraju. Na przykład Francja po drugiej wojnie światowej stała się krajem bardziej otwartym, ponieważ tuż przed wojną eksportowała 10% swego PKB, a obecnie ponad 20%. Poszczególne kraje różnią się stopniem otwarcia. W większości krajów europejskich eksport stanowi 20 — 25% PKB, w USA zaledwie 7%, a w Japonii 14%.

 

 

Import i eksport nie są jedynymi operacjami prowadzącymi do wymiany pieniężnej z zagranicą: jeżeli wyjeżdżamy za granicę lub jeżeli jakieś przedsiębiorstwo amerykańskie inwestuje we Francji, to wynikają stąd transakcje gospodarcze, które są źródłem wydatków lub wpływów oraz wynikających stąd przepływów pieniężnych.


W jaki sposób dokonywane są rozliczenia z zagranicą?
Operacje wymiany • :
Gdy turysta francuski udaje się do USA, to przy płaceniu za taksówkę, autobus lub hotel na terytorium amerykańskim nie może korzystać z zaoszczędzonych na wyjazd franków. Żeby dysponować pieniądzem lokalnym, wymienia całość lub część swoich franków na dolary. Dokonuje więc operacji wymiany. Kurs wymiany określa kwotę franków przypadającą na jednego USD.
Kurs dolara:
l USD = 8 FF
150 USD = 1200 FF
Stosunek w jakim wymieniane są obie waluty, nazywany jest kursem wymiany.

Nie tylko turysta musi dokonać wymiany; każdego dnia przedsiębiorstwa sprzedają franki w zamian za dolary lub marki niemieckie po to, by opłacić maszyny, surowce lub produkty gotowe, które zamierzają importować. Cudzoziemcy pracujący we Francji wymieniają franki na pieniądze swoich krajów, aby przesłać część uzyskanych dochodów swoim rodzinom.

Rynek walutowy
Każdego dnia duże ilości franków są oferowane do sprzedaży za dewizy; równocześnie inne jednostki gospodarujące szukają możliwości nabycia franków za dewizy. Popyt i podaż są zasadniczymi elementami rynku walutowego, który organizowany jest przez duże banki, działające na zlecenie swych klientów lub na własny rachunek.

Stałe kursy wymiany
Gdy państwo ustala relację między pieniądzem krajowym a zagraniczni nyra oraz gdy krajowe władze monetarne angażują się w interwencję na rynku walutowym dla utrzymania tej relacji, mamy do czynienia ze stałym kursem wymiany.
Na ogół dopuszczany jest pewien margines zmian wokół ustalonej relacji wymiany. W sierpniu 1969 r. ustalono 5,55 FF za l USD, a dopuszczalny margines wynosił ± 0,75%, co oznacza, że Bank Francji musi interweniować na rynku walutowym, sprzedając franki /a USD lub kupując franki, jeżeli kurs jest wyższy od 5,59 FF (5,55 FF + 0,75% x 5,55 FF) lub spada poniżej 5,50 FF (5,55 FF-
-0,75% x 5,55 FF).
Jednakże w ramach takiego systemu, kurs może być zmieniany tylko na podstawie decyzji władz monetarnych. Mówi się wówczas o „readaptacji kursu".
Jeżeli państwo podejmie decyzję o obniżeniu wartości pieniądza krajowego w stosunku do pieniądza zagranicznego, to mamy do czynienia z dewaluacją. Przed dewaluacją z 8 sierpnia 1969 r. l USD był równy 4,93 FF. Po dewaluacji l USD odpowiadał 5,55 FF. Była to dewaluacja franka wobec dolara, ponieważ po dewaluacji potrzeba było więcej franków na uzyskanie tej samej co przed dewaluacją ilości dolarów.
Jeżeli państwo podejmie decyzję o zwiększeniu wartości pieniądza krajowego w stosunku do pieniądza zagranicznego, to mamy do czynienia z rcwaluacją.
Taki typ organizacji rynku walutowego stosowany był w praktyce w większości krajów kapitalistycznych przez 30 lat po II wojnie światowej: od porozumień w Bretton —Woods podpisanych w 1944 r. do wprowadzenia płynnych kursów wymiany w 1973 r. I ten typ organizacji przyjęty został w ramach Europejskiego Systemu Monetarnego (SME) począwszy od 1979 r.


Płynne kursy wymiany
O ile w krajach europejskich należących do Unii Europejskiej obserwuje się obecnie pewną stabilizację kursów między walutami tych krajów, o tyle w skali światowej kursy wymiany mogą się istotnie zmieniać nawet z dnia na dzień. W ostatnich latach kurs dolara ulegał silnym wahaniom
— od 4 FF do ponad l O FF, by następnie spaść do około 6 FF za l USD. Począwszy od 1973 r. upowszechnił się inny system organizacji wymiany walut znany jako system plynnych kursów wymiany. W jego ramach, każdego dnia dochodzi do konfrontacji popytu na pieniądz krajowy i jego podaży, w wyniku czego kształtuje się kurs dnia.
Im większy jest popyt na franki, tym wyższy będzie kurs franka, i odwrotnie — im niższy popyt na franka, tym niższy będzie jego kurs. Przy takim systemie państwo nie angażuje się bezpośrednio na rynku walutowym w ustalenie kursów; jednakże w ramach swojej polityki gospodarczej może ono dokonać zakupu lub sprzedaży pieniądza krajowego lub zagranicznego w celu oddziaływania na kursy. W przypadku braku interwencji państwa mówi się o „całkowicie płynnych kursach wymian"; w przypadku przeciwnym o „częściowo płynnych kursach wymiany". »
Przy spadku kursu wymiany mówi się o „deprecjacji",' a w przypadku wzrostu tego kursu o „aprecjacji" pieniądza krajowego. Jeżeli kurs dolara wzrasta z 4 FF do 10 FF, to mamy do czynienia z aprecjacją pieniądza amerykańskiego, natomiast gdy kurs dolara spada z 10 FF do 7 FF, to mówimy o deprecjacji dolara.

Nie utożsamiajmy dewaluacji z inflacją
Inflacja i dewaluacja są dwoma niezależnymi i różnymi faktami ekonomicznymi; pierwszy dotyczy zmiany siły nabywczej pieniądza krajowego na terenie danego kraju; drugi odnosi się do ilości pieniądza krajowego, którą należy dać w zamian za jednostkę danego pieniądza zagranicznego. Te dwa pojęcia są często mylone, a bierze się to stąd, że inflacja prowadzi często do dewaluacji, a dewaluacja do inflacji.

Rachunek wymiany z zagranicą
Transakcje z zagranicą muszą być na ogół regulowane w dewizach (dewizami nazywa się pieniądze znajdujące się w obiegu w innych krajach, poza terytorium danego kraju).
Jak można się zaopatrzyć w dewizy konieczne do finansowania wydatków? Poprzez prowadzenie za granicami kraju operacji, które pozwalają uzyskiwać pr/ychody w potrzebnych dewizach. W interesie większości krajów' leży, by łączna wartość ich wpływów pochodzących z zewnątrz nie była trwale niższa od łącznej wartości zewnętrznych wydatków. Rzeczywiście, w przeciwnym przypadku możliwości dokonywania zakupów poza terytorium własnego kraju ulegną wy-
.czerpaniu, powodując tym samym zahamowanie wzrostu gospodarczego. Jeżeli z powodu braku środków finansowych nie można zaopatrzyć się w surowce, półprodukty, dobra kapitałowe itd., niezbędne do produkcji krajowej, to powstaje ryzyko gwałtownego jej spadku. Żeby uniknąć poważnych problemów ekonomicznych i społecznych, które wynikłyby z takiej sytuacji, większość krajów dąży do zapewnienia pewnej równowagi między wpływami i wydatkami związanymi z transakcjami zewnętrznymi. Jest to ograniczenie działalności gospodarczej kraju, które nazywa się „równowagą bilansu płatniczego".


Bilans płatniczy
W celu rozpoznania rozmiarów operacji, w wyniku których ma miejsce dopływ i odpływ dewiz, wszystkie kraje na świecie sporządzają bilans płatniczy.
Bilans płatniczy jest dokumentem rozrachunkowym zawierającym ws/ystkie transakcje z zagranicą, którym towarzyszą przepływy pieniężne. Z zagranicą prowadzone są operacje różnego typu i dlatego rozróżnia się wiele bilansów częściowych, w których grupowane są operacje podobne. Przy sporządzaniu bilansu płatniczego rozróżniamy transakcje bieżące i przepływy kapitałowe.
 
Bilans transakcji bieżących
Bilans transakcji bieżących zawiera z jednej strony operacje wynikające z wymiany towarowej, występujące w bilansie handlowym, a z drugiej strony usługi i transfery zestawiane w bilansie operacji dobrami niematerialnymi.

Bilans handlowy
Jeżeli przedsiębiorstwo francuskie importuje towary z zagranicy, to taka operacja znajdzie się w bilansie handlowym, który zawiera wszystkie operacje eksportowe i importowe. Ich zaksięgowanie może być dokonywane w dwojaki sposób: w cenach FQB (ang. Free on Board) lub w cenach CIF (ang. Cost, Insurance, Freight). Eksport księgowany jest często według wartości FOB, tzn. w cenie fabrycznej powiększonej o koszt transportu do granicy państwowej eksportera. Import księgowany jest na ogół według wartości CIF, tzn. wartość FOB powiększona o koszt transportu i ubezpieczenia aż do granicy kraju importującego.
 
Należy przy tym wiedzieć, czy bilans handlowy jest, czy nie jest zrównoważony, ponieważ deficyt pociąga za sobą odpływ dewiz i często odzwierciedla słabość krajowego przemysłu. Stosunek wartości eksportu i wartości importu charakteryzuje tzw. wskaźnik pokrycia:

Wskaźnik pokrycia = wartość eksportu/wartość importu *100

W przypadku rachunków CIF/C1F lub FOB/FOB:
* Jeżeli wskaźnik pokrycia równy jest 100%, to wartości eksportu i importu są takie same. Bilans handlowy jest zrównoważony.
* Jeżeli wskaźnik pokrycia jest mniejszy od 100%, to wartość eksportu jest niższa od wartości importu. W bilansie handlowym występuje deficyt.
* Jeżeli wskaźnik pokrycia jest wyższy od 100%, to wartość eksportu jest wyższa od wartości importu. W bilansie handlowym występuje nadwyżka.
Jeżeli weźmiemy pod uwagę bardzo często występując;! różnicę w księgowaniu, Cl F dla importu i FOB dla eksportu, to w praktyce dla zrównoważenia bilansu handlowego wystarczy, by wartość wskaźnika pokrycia równała się 95%. Na przykład na koniec 1985 r. we Francji wartość wskaźnika pokrycia bilansu handlowego (CIF/FOB) wynosiła 93,5%:
 
Taka wartość wskaźnika pokrycia oznaczała, że eksport francuski wyrażany w FOB stanowił 93,5% wielkości importu wyrażanego w CIF. Mamy więc do czynienia z rzeczywistym deficytem bilansu handlowego, lecz, jego wielkość była mniejsza niż mogłyby sugerować powyższe liczby.


Bilans operacji dobrami niematerialnymi
O ile transfery towarów są łatwe do rejestracji w czasie ich przechodzenia przez urzędy celne, o tyle istnieją transakcje przynoszące dewizy, mimo że żadne dobra materialne nie przechodzą granice, są to operacje „niewidzialne".
Ich przykładem mogą być wydatki związane z wakacjami spędzanymi za granicą, które będą odnotowane w bilansie operacji „dobrami niematerialnymi", podobnie jak transfery dywidend i innych dochodów z kapitału, płac i innych dochodów z tytułu pracy, przekazywanych za granicę.

Bilans przepływów kapitałowych
Jeżeli przedsiębiorstwo Renault zakłada filię w USA, to w wyniku tej operacji następuje odpływ kapitału finansowego z Francji na okres dłuższy niż jeden rok. Firma samochodowa będzie musiała sfinansować budowę lub adaptację nowych pomieszczeń, maszyn itd. na terytorium amerykańskim. Te transakcje pojawią się w bilansie kapitałów długoterminowych, który obejmuje przepływy kapitałów długoterminowych.
Natomiast pożyczka 1000 USD pobrana na okres 6 miesięcy przez przedsiębiorstwo francuskie w banku amerykańskim pojawi się w bilansie kapitałów krótkoterminowych. Obejmuje on przepływ wierzytelności i zobowiązań z zagranicą, których płatność jest krótsza niż jeden rok.

 

Zmiana pozycji finansowej wobec zagranicy
Ze wszystkich tych operacji wynika pewne saldo bilansu płatniczego, które jest dodatnie wtedy, gdy w wyniku wszystkich operacji dopływ dewiz jest wyższy niż ich odpływ, a ujemne, gdy dopływ dewiz jest niższy niż ich odpływ.


BILANS PŁATNICZY
 

Tak jak wszystkie dokumenty księgowe, bilans płatniczy jest sporządzany zgodnie z zasadą, że obie jego strony są równe. Pozycja bilansu nazywana „zmianą pozycji finansowej wobec zagranicy" ma na celu wskazanie dodatniego lub ujemnego salda bilansu płatniczego. Tak wiec w przypadku salda ujemnego, zmiana ta będzie dodatnia, a w przeciwnym przypadku ujemna.


Skutki deprecjacji pieniądza

Punkt widzenia przedsiębiorstw

* Przedsiębiorstwa prowadzące ożywiony eksport są pozytywnie nastawione do deprecjacji pieniądza krajowego, ponieważ pozwala im to na uzyskanie szerszego dostępu do rynków, zarówno wewnętrznego jak i zewnętrznego lub na zwiększenie marży zysku.
 
zarówno wewnętrznego jak i zewnętrznego lub na zwiększenie marży zysku.
* Przedsiębiorstwa nastawione na import i skoncentrowane raczej na rynku krajowym są bardziej powściągliwe, ponieważ obawiają się wzrostu swoich kosztów.
 
Wpływ deprecjacji pieniądza na bilans handlowy
Deprecjacja pieniądza wywiera wpływ na wymianę handlową. Zmniejszenie wartości pieniądza krajowego budzi na ogół nadzieję na poprawę salda bilansu handlowego. Nadzieja ta wynika z faktu, że ceny produktów importowanych wyrażone w pieniądzu krajowym rosną (za wyjątkiem przypadku, gdy firmy importujące decydują się na zmniejszenie swoich marż zysku).
 
Pozytywny wpływ deprecjacji pieniądza krajowego na bilans handlowy ujawnia się wtedy, gdy wpływ na wielkości importu i eksportu jest dostatecznie duży, by wartość importu malała, a wartość eksportu wzrastała.
 

Przykład efektów negatywnych ,  
Załóżmy, że wartość dolara wyrażonego we frankach wzrasta z 10 do 11 FF. Oznacza to deprecjację franka. Załóżmy, że ceny produktów importowanych wzrastają przeciętnie o około 10%, a ceny produktów krajowych za granicą zmniejszają się. Przyjmijmy dla uproszczenia, że bilans handlowy obejmuje tylko jedno dobro importowane A i jedno dobro eksportowane B.
Przed deprecjacją bilans handlowy przedstawiał się następująco:

 
Deficyt 2 500 FF
Zmiana cen spowoduje spadek importu do 980 jednostek produktu A i wzrost eksportu do 52 jednostek produktu B. Otrzymamy więc następujący bilans handlowy:
 
Deficyt 2 980 FF
Deficyt handlowy zwiększył się. Zmiany wielkości importu i eksportu okazały się niedostateczne dla rekompensaty zmian cen.
 

Nie we wszystkich krajach zachodzą efekty negatywne

Zakres zmian wielkości importu i eksportu w stosunku do zakresu I zmian cen ma decydujące znaczenie dla bilansu handlowego. l
Zakresy tych zmian są i ...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Organizacje Międzynarodowe [62]

  • podgląd pobierz opis Aktualne problemy gospodarki światowej [27 stron]
  • podgląd pobierz opis Akty jednostronne
  • podgląd pobierz opis Alternatywne źródła energii
  • podgląd pobierz opis Bezpośrednie inwestycje zagraniczne
  • podgląd pobierz opis Bilans płatniczy i równowaga płatnicza kraju [27 stron]
  • podgląd pobierz opis Budowa stalinowskiego modelu socjalistycznego w Polsce
  • podgląd pobierz opis Co to jest globalizacja
  • podgląd pobierz opis Członkostwo w organizacjach międzynarodowych
  • podgląd pobierz opis Dokumenty stosowane w obrocie towarowym z zagranicą
  • podgląd pobierz opis EKSPORT I IMPORT DANE OGÓLNE DLA LAT 1994-2005
  • podgląd pobierz opis Euro Referendum w Wielkiej Brytanii - prezentacja
  • podgląd pobierz opis Euro Waluta UE
  • podgląd pobierz opis Formy handlu zagranicznego
  • podgląd pobierz opis Fundusze Strukturalne
  • podgląd pobierz opis Globalizacja - szanse i zagrożenia - referat
  • podgląd pobierz opis Główne problemy stosunków międzynarodowych w okresie międzywojennym 1919...
  • podgląd pobierz opis Główne tendencje w handlu międzynarodowym
  • podgląd pobierz opis Gospodarka Europy i Polski w wiekach średnich - ściąga ŚCIĄGA
  • podgląd pobierz opis Gospodarka otwarta, gospodarka zamknięta [22 strony]
  • podgląd pobierz opis Grupa Banku Światowego
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2019 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online