Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Prawo Wróć do kategorii

Encyklopedia prawa - część 2

plik Pobierz Encyklopedia prawa - czesc 2.txt


11. Prawo miejscowe jako źródło prawa
Prawo miejscowe jest prawem powszechnie obowiązującym na obszarze działania organów, które je stanowiły, np. województwa lub gminy. Stanowienia prawa miejscowego należy do samorządu terytorialnego. Organy gminy mogą wydawać przepisy gminne dotyczące wewnętrznego ustroju gminy oraz zasady i tryby korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Prawo miejscowe jest najmniej ważnym prawem w stosunku do konstytucji. Prawo miejscowe to również przepisy wydawane przez wojewodę na podstawie upoważnień zawartych w ustawach i obowiązujące na terenie województwa. Szczególnym rodzajem prawa miejscowego są rozporządzenia porządkowe. W rozporządzeniach porządkowych wojewoda ustanawia nakazy lub zakazy.
 
12. Pojęcie, budowa i rodzaje norm prawnych
Norma prawna to wynikająca z przepisów reguła postępowania, wydana lub usankcjowana przez państwo, zagwarantowana przymusem państwowym.
Norma prawna charakteryzuje się następującymi cechami.
Ma charakter ogólny i nie indywidualizuje osoby, na której ciąży wynikający z niej  obowiązek. Każdy, kto znajdzie się w sytuacji opisanej przez normę, ma obowiązek zachowywać się tak jak norma nakazuje. Norma prawna ma charakter dwustronny. Z każdej normy wynika dla jednej osoby obowiązek, a dla drugiej prawo, będące korelatem tego obowiązku. Jeśli dłużnik ma obowiązek zwrócenia długu w oznaczonym terminie, to w tym samym terminie wierzyciel ma prawo domagać się zwrotu pożyczonej kwoty. Jedno i drugie wynika z tej samej normy prawnej. Norma prawna jest zagwarantowana przymusem państwowym, stosowanie się do niej nie jest więc  zależne od zainteresowanych osób.                         
Norma prawna zbudowana jest z trzech części.
W jej skład wchodzą:
1) hipoteza, ( każda norma prawna znajduje zastosowanie tylko w pewnej sytuacji ).
2) dyspozycja, ( dyspozycja jest to część normy prawnej, która wskazuje obowiązujący - w danej sytuacji - sposób zachowania. Co należy zrobić, a co jest zabronione - o tym informuje właśnie dyspozycja. Jest ona kluczową częścią normy ).
3) sankcja, ( sankcja jest to ta część normy prawnej, która mówi, jakie ujemne skutki pociągnie za sobą niezastosowanie się do dyspozycji ).
W systemie prawnym występują dwa rodzaje norm prawnych, które róznią się między sobą charakterem i mocą obowiązującą. Są to: a) normy bezwzględnie obowiązujące ( normy imperatywne zawierają niepodważalny nakaz państwa, od wypełnienia którego nie można się uchylić ). b) normy względnie obowiązujące ( normy dyspozytywne mają odmienny charakter. Strony umowy zobowiązane są w trakcie jej wykonania postępować zgodnie z normami dyspozytywnymi tylko wtedy, gdy spraw, których norma dotyczy, nie uregulowały inaczej w umowie).
 
 
13. Stosunek prawny i jego elementy
Wśród tak pojmowanych stosunków społecznych wyodrębnia się grupa stosunków, ktore są ze społecznego punktu widzenia interesów państwa, ważne. Państwu nie jest obojętne, jak w pewnych przypadkach ludzie będą wobec siebie postępowali. Chcąc ich skłonić do postępowania korzystnego dla siebie, państwo reguluje te stosunki za pomocą norm prawnych. Takie stosunki nazywamy stosunkami prawnymi.
Stosunkiem prawnym jest stosunek społeczny uregulowany przez prawo.
Osoby lub grupy osób uczestniczące w stosunku prawnym nazywają się podmiotami albo stronami stosunku prawnego. W każdym stosunku uczestniczą przynajmniej dwa podmioty. Istotą stosunku prawnego jest to, że podmiot stosunku prawnego może żądać od drugiego podmiotu określonego zachowania i sam może wobec niego postępować w określony sposób.
W każdym stosunku prawnym występuje 5 elementów:
a) prawo podmiotowe,
b) obowiązek odpowiadający prawu podmiotowemu,
c) podmiot prawa,
d) podmiot obowiązku,
e) przedmiot stosunku prawnego.
Za elementy stosunku prawnego uważa się więc strony tego stosunku oraz prawa i obowiązki, które im przysługują, a nadto przedmiot stosunku czyli to, o co w danym stosunku chodzi ( rzeczy, dobra materialne, działania ). Gdy Adam pożyczy Piotrowi 1000 zł, powstaje między nimi stosunek prawny, który trwa tak długo, póki Piotr nie zwróci pieniędzy lub zobowiązanie w inny sposób nie wygaśnie. Piotr ma obowiązek zwrócić pożyczkę, a Adam ma prawo domagać się zwrotu, dłużnik jest podmiotem obowiązku, a wierzyciel podmiotem prawa. Przedmiotem stosunku prawnago jest to wszystko, do czego odnoszą się prawa i obowiązki stron ( w tym przykładzie zwrot 1000 zł ).
W związku z powyższymi wiadomościami o stosunku prawnym i jego elementach należy przypomnieć, że termin ,, prawo " może być rozumiany dwojako. Mówiąc o prawie można mieć na myśli zarówno przepisy, jak i tak zwane prawo podmiotowe. Z tym ostatnim spotykamy się właśnie w stosunku prawnym.
Prawo podmiotowe to przysługująca określonemu podmiotowi prawa możność domagania się od innego podmiotu prawa pewnego zachowania się ( oddania pieniędzy, udzielenia urlopu, wykonania zamówienia ).
Prawa podmiotowe wynikają z przepisów prawnych. Na przykład wierzyciel może domagać się od dłużnika zwrotu pożyczonej kwoty dlatego, że takie prawo podmiotowe przyznają dającemu pożyczkę przepisy kodeksu cywilnego. Egzekowanie praw podmiotowych może następować na drodze prawnej.
 
14. Pojęcie i rodzaje praw podmiotowych
Prawo podmiotowe jest jednym z podstawowych pojęć prawa cywilnego i odgrywa w tej gałęzi prawa węzłową rolę. Jest też powszechnie zaliczane w nauce prawa cywilnego do konstrukcji o kluczowym znaczeniu. Poglądy doktryny na istotę i charakter prawa podmiotowego są rozbieżne. Dotyczy to także sytuacji w nauce polskiej. Przedstawione poniżej stanowisko odpowiada jednej z koncepcji prawa podmiotowego; cechuje je pewne uproszczenie.
Prawem podmiotowym jest przyznana i zabezpieczona przez normy prawa cywilnego oraz wynikająca ze stosunku prawnego możność postępowania w określony sposób.
Prawo podmiotowe zakreśla granice sfery możności działania uprawnionago. W tych granicach uprawniony może podejmować wszelkie działania, np. właściciel roweru może na nim jeździć lub nie, rozebrać na części, użyczyć innej osobie, wynająć. Prawo podmiotowe istnieje jednak, choćby żadne działanie nie zostało podjęte. Źródłem prawa podmiotowego są normy prawne, ktore ustanawiają sferę możności postępowania i zakreślają jej granice. Każde prawo podmiotowe ma oparcie w przepisach prawa cywilnego. Prawa podmiotowe występują tylko w ramach stosunku prawnego. Prawu podmiotowemu odpowiada więc ciążący na innej osobie obowiązek.
Prawo podmiotowe jest pojęciem nadrzędnym w stosunku do uprawnienia. W stosunku cywilnoprawnym występuje z reguły kilka uprawnień, mają one znacznie równorzędne lub nierównorzędne, powstają jednocześnie lub niejednocześnie, a ich losy w czasie trwania stosunku prawnego mogą być różne. Uprawnienia te razem wzięte tworzą prawo podmiotowe.
Z różnych podziałów praw podmiotowych w prawie cywilnym szczególnie ważny jest podział na:
1) prawa podmiotowe bezwzględne,
2) prawa podmiotowe względne.
Prawami podmiotowymi bezwzględnymi są prawa podmiotowe skuteczne przeciwko każdej osobie. Prawo podmiotowe przysługujące tylko względem oznaczonej osoby jest prawem podmiotowym względnym. Do praw względnych należą wszystkie wierzytelności, wierzyciel bowiem może domagać się spełnienia świadczeń tylko od dłużnika.
 
15. Uprawnienie i roszczenie
UPRAWNIENIE jest to podstawowy element prawa podmiotowego; określona wiązka uprawnień powiązanych funkcjonalnie, tworząc sferę możliwości postępowania w ramach określonego prawa podmiotowego, np.własność jako prawo podmiotowe składa się ze szczególnych uprawnień korzystania ( posiadania, używania, pobierania, pożytków).
ROSZCZNIE jest to część prawa podmiotowego.
 
16. Pojęcie i rodzaje zdarzeń prawnych
 
 Zdarzenia prawne dzielą się na zdarzenia i na działania. Różnica między nimi polega na tym, że pierwsze są niezależne, a drugie zależne od woli człowieka. Zdarzenia w ścisłym tego słowa znaczeniu tworzą niewielką grupę ( śmierć człowieka, grad niszczący ubezpieczone zasiewy, inne klęski żywiołowe wywołujące skutki prawne ) i nie podlegają dalszemu podziałowi. Działania natomiast tworzą rozgałęziony system. Działania dzielą się na czyny i akty prawne. Czynami są takie zdarzenia, które zostały dokonane bez zamiaru wywołania skutków prawnych ( włamujący się do magazynu złodziej działa wprawdzie z określonym zamiarem, ale nia jest nim bynajmniej wywołanie skutków prawnych ). Natomiast aktami prawnymi są zdarzenia wywołane w zamiarze spowodowania skutków prawnych. Na przykład kupujący zawiera umowę ze sprzedawcą właśnie po to, by ten miał obowiązek przenieść na niego własność rzeczy za zapłatą ceny kupna. Czyny dzielą się z kolei na dozwolone i niedozwolone. U podstaw tego podziału leży stosunek obowiązujących przepisów prawnych do danego czynu. Czynem niedozwolonym jest każdy czyn zabroniny przez prawo. Czynem dozwolonym jest natomiast czyn, którego prawo nie zabrania, łącząc z nim jednak określone skutki prawne. Czyn dozwolony jako zdarzenie prawne nie oznacza więc każdego czynu zgodnego z prawem, lecz tylko taki, który rodzi stosunek prawny albo powoduje jego zanik lub zmianę. Przykładem czynu dozwolonego jest między innymi tzw. prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia. Akty prawne dzielą się na: czynności prawne, akty administracyjne oraz orzeczenia sądowe konstytutywne.
 
17. Przestrzeganie i stosowanie prawa, etapy stosowania prawa
Przestrzeganie prawa należy rozumieć takie postępowanie obywateli i organów państwowych, które jest zgodne z obowiązującymi przepisami.
Stosowanie prawa polega na posługiwaniu się przez organy państwowe przepisami prawnymi, które służą do podejmowania decyzji.
Stosowaniem prawa zajmują się tylko organy państwowe.
Stosowanie prawa odbywa się w jednej z dwóch następujących form:
 1) ustalenie istnienia między stronami stosunku prawnego i sprecyzowanie jego treści, czyli: sąd lub organ administracji państwowej stwierdza, że między stronami istnieje stosunek prawny o określonej treści, i w związku z tym strony mają wobec siebie takie to i takie prawa i obowiązki. Przykładem tej formy stosowania prawa jest wyrok sądu w karnej, gdzie sąd stwierdza fakt popełnienia przestępstwa i w ten sposób ustala istnienie stosunku prawnego pomiędzy państwem a przestępcą, a jednocześnie precyzuje go wymierzając karę, orzekając o kosztach procesu itd.
 2) stworzenie między stronami nowego stosunku prawnego, czyli: w skutek wydania przez organ państwowy aktu prawnego, między stronami powstaje nowy stosunek prawny, np. wyrok rozwodowy stwarza między stronami nową sytuację prawną, gdyż zrywa istniejący dotąd między nimi stosunek prawny.
Występują trzy etapy stosowanie prawa:
 - ustalenie stanu faktycznego;
 - wyszukanie normy prawnej odnoszącej się do danego stanu;
 - wydanie decyzji;
 
 
18. Pojęcie i rodzaje domniemań
Domniemania prawne są to przepisy prawne nakazujące uznawać w określonych warunkach określonego rodzaju fakty za prawnie ustalone. Wyróżnia się:
- domniemania prawne formalne: nakazują przyjmować, że ma lub miał miejsce określony fakt, dopóki nie zostanie wykazane, że ma lub miał miejsce fakt przeciwny ( np. domniemanie, że dziecko urodziło się żywe)
 - domniemania prawne materialne: polegają, na tym że na podstawie przepisu prawnego należy uznawać pewien poszukiwany fakt za ustalony, jeżeli został odpowiednio ustalony inny fakt (np. domniemanie pochodzenia od męża matki, jeżeli urodziło się w czasie trwania małżeństwa.
 
19. Pojęcie i rodzaje wykładni prawa
Wykładnia, czyli interpretacja prawa jest to zespół czynności zmierzających do ustalenia właściwej treści norm prawnych, zawartych w przepisach.
 
Rodzaje wykładni ze względu na podmiot:
 - wykładnia autentyczna: tłumaczy wątpliwości powstające przy stosowaniu zarządzenia;
 - wykładnia legalna : obowiązuje powszechnie;
 - wykładnia sądowa: w trakcie postępowania sądowego;
 - wykładnia naukowa: przy zmianie przepisów;
 
Rodzaje wykładni ze względu na metodę:
 - wykładnia gramatyczna: znaczenie słów;
 - wykładnia celowościowa: do czego ustawodawca zmierzał;
 - wykładnia systemowa: bada miejsce normy prawnej w systemie prawa;
 - wykładnia historyczna: ustalenie normy prawnej za pomocą materiałów historycznych;
 
Rodzaje wykładni ze względu na wynik:
 - wykładnia rozszerzająca: szersze rozumienie normy;
 - wykładnia zwężająca: węższe rozumienie normy;
 - wykładnia stwierdzająca: wyniki się pokrywają ;
 
20. Luki w prawie i metody ich wypełniania
We wszystkich niemal gałęziach prawa organy zajmujace się stosowaniem prawa napotykają w swej działalności luki w systemie prawnym. Stanowi to oczywiście utrudnienie dla pracy organu. Jeśli tym organem jest sąd to wówczas powoływany jest do ferowania orzeczeń, szczególnie aktualna staje się sprawa wypełniania luki. Luka jest to biała plama na pewnym odcinku prawa. Nie każdy brak przepisów można potraktować jako lukę. O luce w prawie mówimy w razie braku norm dla takiego stosunku społecznego, który powinien być uregulowany. Luki w prawie wypełnia się za pomocą analogii. Znane są dwa rodzaje analogii:
 a) analogia ustawy; (występuje wtedy, gdy do jakiegoś stanu faktycznego stososowane są normy prawne odnoszące się do innego, podobnego stanu. Podstawą stosowania analogii ustawy jest przekonanie, że skoro pewien stosunek społeczny został już uregulowany przez ustawodawcę, a stosunek będący przedmiotem oceny jest do niego zbliżony, to można przyjąć, iż ta sama racja, która przyświecała ustawodawcy przy unormowaniu prawnym danego stosunku prawdopodobnie skłoniłaby go do analogicznego potraktowania stosunku podobnego).
 b) analogia prawa: ( Istnieją luki w uregulowaniach prawnych dotyczących specyficznych spraw, które nie są podobne do żadnych innych unormowanych w ustawie. Nie jest tu możlie zastosowanie analogii ustawy. W takim przypadku sąd może oprzeć roztrzygnięcie sprawy na stworzonej prze siebie normie, wyprowadzonej z ogólnych zasad ustawodastwa. Stworzona norma nie ma charakteru trwałego i jest przeznaczona wyłącznie do roztrzygnięcia danej sprawy. Orzeczenie sądu nie staje się więc częścią obowiązującego prawa. Analogia jako sposób wypełniania luk ma największe znaczenie w prawie cywilnym. W prawie karnym stosowanie analogi jest niedopuszczalne ).

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Prawo [111]

  • podgląd pobierz opis Czek
  • podgląd pobierz opis Czek
  • podgląd pobierz opis Czyny niedozwolone
  • podgląd pobierz opis Dziedziczenie
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 1
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 2
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 3
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 4
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 5
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 6
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - część 7
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - opracowanie
  • podgląd pobierz opis Encyklopedia prawa - zagadnienia - 37 str.
  • podgląd pobierz opis Gwarancja jakości
  • podgląd pobierz opis Hipoteka
  • podgląd pobierz opis Inne przyczyny powstania zobowiązania
  • podgląd pobierz opis Inne przypadki odpowiedzialności
  • podgląd pobierz opis Inne wypadki nabycia i utraty własności
  • podgląd pobierz opis KLAUZULA REBUS SIC STANTIBUS
  • podgląd pobierz opis Księgi wieczyste
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2019 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online