Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Ubezpieczenia i ryzyko Wróć do kategorii

Działalność lokacyjna ZU [31 stron]

plik Pobierz Dzialalnosc lokacyjna ZU [31 stron].doc

Działalność lokacyjna ZU


Wprowadzenie


 Celem naszej pracy jest wykazanie znaczenia działalności lokacyjnej zakładów ubezpieczeń zarówno dla ich funkcjonowania, jak i dla całej gospodarki narodowej. Podstawowym kryterium wyboru jest rola jaką odgrywa polityka inwestycyjna dla firm ubezpieczeniowych, które jawią się w świecie jako podmioty o możliwościach finansowych zbliżonych do banków. Znalezienie się Polski po roku 1989 w nowej sytuacji gospodarczej doprowadziło do konkurencji również na rynku ubezpieczeń i wymusiło konieczność wzrostu znaczenia lokowania kapitału przez firmy ubezpieczeniowe.
 Znaczenie działalności lokacyjnej opisujemy z jednej strony jako ogniwo w procesie zarządzania zakładem ubezpieczeń. Opis zawiera wpływ ustanowionego prawa wpływającego na gospodarkę finansową ubezpieczyciela oraz dobór odpowiednich instrumentów finansowych służących realizacji dochodów z lokat. Działalność lokacyjną przedstawiamy od strony jej cech charakterystycznych i znaczenia dla zakładu ubezpieczeń. Dotyczy ona gospodarowania pieniądzem w czasie. W związku z tym towarzystwo ubezpieczeniowe ma możliwość, a nawet obowiązek lokowania środków i osiągania z nich znacznych dochodów. Dlatego uważamy, że polityka lokacyjna ma kapitalne znaczenie dla działalności ubezpieczyciela. Chcemy w swej krótkiej pracy przedstawić możliwości lokowania środków będących w dyspozycji zakładu ubezpieczeń, krótką charakterystykę niektórych lokat i  zasady dotyczące inwestowania przez PZU Życie, Amplico Life, Korporację Filar i COMPENSA S.A. Nasza praca opiera się głównie na opracowaniach Marii Kuchlewskiej, Eugeniusza Stroińskiego oraz na pracy zbiorowej pod redakcją  Olgi Doan. Oprócz pozycji w/w autorów odwołujemy się do wielu innych wybranych polskich teoretyków ubezpieczeń, oraz do obowiązujących aktów prawnych.   Ponadto praca zawiera prezentację sytuacji na polskim rynku ubezpieczeń na podstawie danych pochodzących z raportów PUNU i GUS, oraz próbę jej oceny.

 

 

 

 

 

 

I.  ZARZĄDZANIE  LOKATAMI  ZAKŁADU  UBEZPIECZEŃ

1. Charakterystyka lokat ubezpieczeniowych.

Przedsiębiorstwo ubezpieczeniowe lokuje swoje wolne środki finansowe na rynku pieniężnym i kapitałowym oraz na rynku nieruchomości. Rynek pieniężny obejmuje handel aktywami finansowymi o terminie wykupu do jednego roku. Na rynku nieruchomości inwestuje się długoterminowo. Rynek kapitałowy to rynek długoterminowych papierów wartościowych. Występujące na rynku instrumenty dzielą się na aktywa o stałym i zmiennym oprocentowaniu.
Instrumenty o stałym oprocentowaniu to najczęściej papiery wierzytelnościowe. Są to instrumenty potwierdzające krótko lub długoterminowe zobowiązania, które zapewniają podmiotom udzielającym kapitału znane z góry korzyści.
    Papiery wartościowe o zmiennym oprocentowaniu to instumenty udziałowe. Wśród nich wyróżnić można akcje, udziały oraz jednostki uczestnictwa funduszy powierniczych. Dochody z tego typu lokat nie są z góry znane i zależą od sytuacji rynkowej, zysku osiąganego przez przedsiębiorstwa.
Inwestycje udziałowe powstają w drodze zakupu akcji i udziałów. Ich nabywcy stają się współwłaścicielami przedsiębiorstwa i uzyskują prawo do czerpania z tego tytułu dochodów. Oprócz powyższego przywileju na nabywcach ciąży odpowiedzialność za zobowiązania spółki, ale tylko do wysokości wniesionego kapitału. Oznacza to jednak, że inwestor w skrajnych przypadkach może stracić włożony kapitał.
Prawa wynikające z akcji zależą od ich rodzaju. Akcje mogą być zwykłe lub uprzywilejowane np. względem ilości głosów, gwarantowaną dywidendą. Istnieje również podział na akcje imienne, których nie można zbyć w publicznym obrocie i akcje na okaziciela, które mogą być przedmiotem transakcji giełdowych.
Osobnym rodzajem lokat ubezpieczycieli są inwestycje w nieruchomości.
Jest to jedyny dozwolony przez przepisy ustawy ubezpieczeniowej rodzaj materialnego zaangażowania funduszu ubezpieczeniowego w gospodarkę. Lokaty w nieruchomości są opłacalne w stabilnej gospodarce. Nieruchomości są inwestycją o słabej płynności i dlatego do ich utrzymania potrzebny jest rozwinięty rynek obrotu, który umożliwi szybkie zbycie tego typu lokat bez utraty wartości. Pożytki czerpane z obrotu nieruchomościami mogą być dwojakie. Zakłady ubezpieczeń mogą osiągać zyski z wynajmu posiadanych lokali oraz ich sprzedaży.


 
2. Zasady zarządzania pieniądzem w zakładach ubezpieczeń.

Każdy podmiot finansowy, który obraca pieniądzem powinien mieć ustalone zasady polityki lokacyjnej. Zasady te w zależności od specyfiki przedsiębiorstwa mogą być posegregowane według różnych kryteriów. Dzięki opracowanym z góry i stosownym zasadom firmy ograniczają ryzyko niewypłacalności.
W dziedzinie ubezpieczeń zarządzanie pieniądzem ma bardzo duże znaczenie. Zakłady ubezpieczeń z jednej strony mają obowiązek pokrycia rezerw techniczno- ubezpieczeniowych lokatami. Z drugiej strony ubezpieczyciele powinni utrzymywać pewne pogotowie kasowe i tylko nadwyżki pieniężne ponad przewidywane w najbliższym czasie zobowiązania mogą być przedmiotem lokowania. Na polskim rynku ubezpieczeń problem zbyt niskich lokat w stosunku do funduszu ubezpieczeniowego dotyczy głównie zakładów ubezpieczeń działu drugiego. Wynika to z nieopłacenia przez nie kapitałów własnych.
W Polsce ustawodawca w ustawie o działalności ubezpieczeniowej wprost określa reguły inwestowania. Lokaty mają być bezpieczne przy zachowaniu płynności i rentowności.
Bezpieczeństwo inwestycji jest wymienione jako pierwsza zasada polityki lokacyjnej. Jest ona bardzo ważna gdyż usługa ubezpieczeniowa jest usługą zaufania publicznego. Straty jakiegokolwiek zainwestowanego kapitału mogą zachwiać równowagę finansową ubezpieczyciela, a nawet doprowadzić do jego niewypłacalności. Dlatego bezpieczeństwem lokat powinien również być zainteresowany sam zakład ubezpieczeń. Jest ono zapewnione w sytuacji gdy ryzyko utraty zainwestowanego kapitału nie istnieje lub jest niewielkie. Bezpieczeństwo lokat jest bardzo ważne
Dla ubezpieczycieli życiowych, którzy lokują w części środki należące do ubezpieczonych, które stanowią zabezpieczenie przyszłych płatności.
Drugą z kolei regułą dotyczącą lokowania jest rentowność. Określa ona dochód przypadający na poszczególne rodzaje lokat. Firmy ubezpieczeniowe jako podmioty gospodarcze są zainteresowane osiąganiem zysku. Jednym z elementów zwiększających zysk są dochody z lokat. Istnieje jednak pewna sprzeczność pomiędzy zapewnieniem bezpieczeństwa lokat, a osiąganiem z nich bardzo wysokich pożytków. Najczęściej jednak inwestycje wysoko dochodowe cechuje duże ryzyko. Wszelkie próby ograniczania tego ryzyka np. poprzez dywersyfikacje portfela prowadzą do uśrednienia zysków z lokat.
W szczególności należy zwrócić uwagę na znaczenie rentowności lokat dla ubezpieczycieli życiowych. Prowadzą oni ubezpieczenia długoterminowe i składka płacona przez ubezpieczonych jest tak skalkulowana, że zakłada osiągnięcie pewnej stopy zysku z lokat rezerwy matematycznej. Ponadto w warunkach inflacji, aby zachować realność przyszłych świadczeń, należy efektywnie lokować. Dlatego dbanie o rentowność lokat w przypadku towarzystw ubezpieczeń na życie jest bardzo ważne.
Kolejną zasadą kształtującą działalność lokacyjną jest płynność. Płynność należy traktować jako zdolność do zamiany składników aktywów na pieniądz. Stopień płynności zależy od czasu potrzebnego do dokonania tej zamiany. W zakładach ubezpieczeń aktywami o największym znaczeniu są lokaty dlatego mają duży wpływ na płynność finansową rozumianą jako zdolność do terminowego regulowania zobowiązań.
Wymóg zachowania płynności finansowej stawia przed zakładem konieczność dopasowania aktywów i pasywów względem terminów ich zapadalności i wymagalności. Niedopasowanie w tej dziedzinie doprowadza bowiem do zachwiania równowagi. Wszelkie rozwiązywanie lokat przed terminem ich wymagalności pociąga za sobą stratę wynikającą z ich zbycia po cenie niższej niż występująca w ewidencji. Z kolei nieterminowe wywiązywanie się ze zobowiązań pociąga za sobą konieczność płacenia odsetek i kar umownych. Wynika z tego jasno, że problem płynności zakładów ubezpieczeń wiąże się z czasową strukturą lokat.
Należy zauważyć, że długotrwałe problemy z płynnością finansową mogą doprowadzić do niewypłacalności podmiotu. Może się bowiem w końcu okazać, że zakład ubezpieczeń będąc zmuszony do rozwiązywania długoterminowych lokat nie będzie w stanie wywiązać się z przyszłych zobowiązań.
W odniesieniu do ubezpieczycieli życiowych należy zauważyć, iż dysponują oni  bardzo dobrymi podstawami ubezpieczeń przez siebie prowadzonych i w związku z tym mogą lepiej oceniać czasowa strukturę aktywów i pasywów. Ze względu na sprzedanie produktów długoterminowych towarzystw działu pierwszego, mogą większe środki inwestować w lokaty mniej płynne.
Wszystkie trzy powyższe zasady dotyczące polityki lokacyjnej wymuszają na zakładach ubezpieczeń dokonanie określonego wyboru preferencji. Towarzystwa mogą inwestować w instrumenty bezpieczne, często kosztem niższej rentowności, mogą również lokować agresywnie narażając  się na straty lub brak płynności.
Dobór portfela lokat zależy jednak od specyfiki działalności poszczególnych ubezpieczycieli i nie istnieje jeden uniwersalny wzorzec inwestowania.

3.Działalność lokacyjna

Główna pozycje aktywów zakładu ubezpieczeń stanowią lokaty funduszu ubezpieczeniowego , gdyż są one składnikami majątku  ubezpieczyciela, pochodzącymi ze składek wpłacanych przez osoby ubezpieczające się. Zakłady ubezpieczeń zobowiązane są lokować uzyskane środki w taki sposób, aby uwzględniając rodzaj i strukturę prowadzonych ubezpieczeń osiągnąć jak największy stopień bezpieczeństwa i rentowności, przy jednoczesnym zachowaniu płynności środków .  Zakłady ubezpieczeń nie mają pełnej swobody w wyborze formy i rozmiaru poszczególnych rodzajów lokat. Ustawa o działalności ubezpieczeniowej zawiera bowiem bardzo szczegółowa specyfikę dopuszczalnych aktywów, które mogą stanowić pokrycie funduszu ubezpieczeniowego, wraz z określeniem procentowego limitu danej lokaty w odniesieniu do tegoż funduszu. Po wejściu w życie nowelizacji Ustawy z dnia 28 lipca 1990 roku o działalności ubezpieczeniowej ( Dz. U. z 19996 r. Nr 11, poz.62) zmianie uległy przepisy dotyczące rodzajów instrumentów finansowych, w jakie zakłady ubezpieczeń mogą lokować swoje środki. Zmieniono również limity odnoszące się do funduszu ubezpieczeniowego, które określają maksymalny udział danej lokaty w tym funduszu.
 Obecnie, zgodnie z art. 63 ust.1 Ustawy o działalności ubezpieczeniowej, zakłady ubezpieczeń mogą lokować zebrane środki (przy zachowaniu odpowiednich ograniczeń ) w następujące instrumenty finansowe:
1. Bony skarbowe,
2. obligacje Skarbu Państwa,
3. Innych papierach wartościowych emitowanych lub gwarantowanych przez państwo, depozytach skarbowych, pożyczkach udzielonych Skarbowi Państwa i pożyczkach gwarantowanych przez Skarb Państwa,
4. Obligacjach gmin,
5. Obligacjach emitowanych przez inne podmioty niż określone w pkt. 2-4, przy czym udział tych lokat nie może przekraczać 5% funduszu ubezpieczeniowego,
6. Pożyczkach zabezpieczonych hipotecznie – ich udział nie może przekraczać 5% funduszu, a udział lokat w pożyczce nie może przekraczać 50% wartości nieruchomości hipotecznej,
7. Nieruchomościach ( z wyłączeniem nieruchomości rolnych )- udział lokaty w jednej nieruchomości nie może przekraczać 5% funduszu ubezpieczeniowego; natomiast udział lokat w nieruchomościach i pożyczkach hipotecznych łącznie nie może przekraczać 25% funduszu,
8. Akcjach dopuszczonych do publicznego obrotu – udział tych lokat nie może przekraczać 30% funduszu ubezpieczeniowego,
9. Udziałach i akcjach w krajowych spółkach prawa handlowego nie dopuszczonych do publicznego obrotu – ich udział nie może przekraczać 15% funduszu, z tym że udział lokat w jednym podmiocie lub grupie podmiotów zależnych nie może przekraczać 10% funduszu ubezpieczeniowego, 
10. Depozytach bankowych – udział tych lokat nie może przekraczać 20% sumy funduszy własnych banku,
11. Pożyczkach pod zastaw praw wynikających z umowy ubezpieczenia na życie – ich udział nie może przekraczać 15% funduszu,
12. Funduszach powierniczych.
Działalność lokacyjna ma szczególne znaczenie dla zakładów ubezpieczeniowych, gdyż lokaty nie tylko służą jako zabezpieczenie realizacji przyszłych zobowiązań, ale mogą również stanowić dodatkowe źródło zysku dla ubezpieczycieli.
 Ubezpieczyciele starają się więc ulokować swoje środki tak, aby spełniały warunki lokat pewnych, płynnych i rentownych, uwzględniając jednocześnie stopień rozwoju rynku pieniężnego, kapitałowego i nieruchomości oraz istniejące ograniczenia prawne.

II. Korporacja Filar.

Szczególną uwagę zwrócono na działalność lokacyjną Korporacji Filar,  ze względu na jej duże znaczenie dla gospodarki finansowej ubezpieczycieli. Określono, wynikające z przepisów prawa rodzaje instrumentów finansowych, w jakie zakłady ubezpieczeń mogą lokować swoje środki, a także ukazano rzeczywistą politykę lokacyjną Korporacji.
Rozmiary i strukturę lokat KU FILAR S.A przedstawiono w tabeli 1.
Klasyfikacja lokat, wynikająca z formularza bilansu nie pozwala na zbadanie właściwego pokrycia funduszu ubezpieczeniowego lokatami. Stąd też, zakłady ubezpieczeń sporządzają dodatkowy formularz „Rozliczenie lokat na pokrycie funduszu ubezpieczeniowego”, który daje taką możliwość.
 Spełnienie ustawowego wymogu pokrycia funduszu ubezpieczeniowego lokatami przez Korporację można zbadać za pomocą wskaźnika ulokowania rezerw podanego wzorem:

WUR = (lokaty/rezerwy tech. - ubezp. na udziale własnym)* 100%

Wskaźnik ten w latach 1994 – 1997 kształtował się następująco:
tabela 1. Pokrycie funduszu ubezpieczeniowego lokatami.
Stan (w złotych) na:

to tylko zajawka. ciąg dalszy w pliku

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Ubezpieczenia i ryzyko [74]

  • podgląd pobierz opis Analiza portfela PRACA
  • podgląd pobierz opis Analiza ryzyka PRACA [21 stron]
  • podgląd pobierz opis Działalność lokacyjna ZU [31 stron]
  • podgląd pobierz opis Filar I - Omówienie
  • podgląd pobierz opis Filar II - Omówienie
  • podgląd pobierz opis Filar III - Omówienie
  • podgląd pobierz opis Finanse ubezpieczeń społecznych i emerytalnych
  • podgląd pobierz opis Fundusze Inwestycyjne
  • podgląd pobierz opis Fundusze inwestycyjne i emerytalne
  • podgląd pobierz opis Fundusze inwestycyjne [18 stron]
  • podgląd pobierz opis Funkcjonowanie PTE oraz OFE [9 stron]
  • podgląd pobierz opis Historia ubezpieczeń społecznych w Polsce [16 stron]
  • podgląd pobierz opis Instytucje ubezpieczeniowe [17 stron]
  • podgląd pobierz opis Marketing ubezpieczeń
  • podgląd pobierz opis Marketing ubezpieczeń 2
  • podgląd pobierz opis Nadzór ubezpieczeniowy [27 stron]
  • podgląd pobierz opis Narodowe Fundusze Inwestycyjne
  • podgląd pobierz opis Obliczanie awersji do ryzyka ZADANIA
  • podgląd pobierz opis Ochrona ubezpieczeniowa [27 stron]
  • podgląd pobierz opis Ochrona ubezpieczeniowa [9 stron]
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2018 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online