Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Organizacje Międzynarodowe Wróć do kategorii

Dokumenty stosowane w obrocie towarowym z zagranicą

plik Pobierz Dokumenty stosowane w obrocie towarowym z zagranica.pdf

Dokumenty stosowane w obrocie towarowym z zagranicą
Dokumenty podstawowe
W handlu zagranicznym wykorzystywana jest duża grupa zestandaryzowanych dokumentów
mających na celu podniesienie bezpieczeństwa obrotu. Każdy z nich służy czemuś innemu i
ochrania bezpieczeństwo stron w innym aspekcie przeprowadzanej transakcji. W związku z
tym, można wyróżnić następujące podstawowe grupy dokumentów:
1. Faktury świadczą o tym, że sprzedający postawił do dyspozycji kupującego towar
wymieniony w umowie.
2. Dokumenty składowe, które świadczą, że ich okaziciel jest właścicielem towaru
złożonego w domu składowym.
3. Dokumenty przewozowe są wystawiane, gdy towar będący przedmiotem kontraktu
został załadowany na środek przewozu lub został przez przewoźnika przyjęty do
załadunku.
4. Dokumenty ubezpieczeniowe stanowią gwarancję, że w momencie, gdy towar ulegnie
częściowemu uszkodzeniu lub całkowitemu zniszczeniu i nie dotrze do miejsca
przeznaczenia jego posiadacz otrzyma odszkodowanie, które zadośćuczyni jego stratom1.
Faktury handlowe
Faktura handlowa jest to podstawowy dokument stwierdzający wykonanie dostawy
lub usługi. Jest rachunkiem wystawianym przez sprzedającego (eksportera lub pośrednika)
za towary sprzedane, wydane lub wysłane kupującemu, a także za wykonane usługi2.
Pozwala ona zidentyfikować towar co do ilości, wartości i ceny. Zawsze jest wystawiana w
języku kontraktu. Należy pamiętać, że kopia posiada cechy oryginału. Jest dokumentem
księgowym (faktura ostateczna). Zawiera:
? wyszczególnienie towarów,
? informację o cenach i łącznej wartości,
? terminie i trybie wysyłki,
? rodzaju opakowania.
Bardzo często dodatkowo zawiera także inne koszty obciążające kupującego. Ponieważ nie
jest możliwe umieszczenie wszystkich danych na fakturze, dołączany jest dokument zwany
specyfikacją. Jest to uzupełnienie faktury handlowej. Zawiera dokładne wyszczególnienie
towaru co do gatunku, rodzaju przez co możliwa jest jego identyfikacja. Faktura nie może
być wystawiona przed wydaniem lub wysłaniem towaru. Jest ona podstawą do określenia
wartości celnej.
Elementy faktury:
? data i miejsce wystawienia,
? nazwa i adres sprzedającego oraz kupującego,
? sposób wysyłki (np. podany numer wagonu),
? wyszczególnienie towarów i ich ilość,
? cena lub ceny jednostkowe,
? rodzaj opakowania (jego cechy oraz numery),
? dodatkowe koszty obciążające kupującego,
? kwoty potrącane z należności (rabat),
? sposób zapłaty,
? prawomocny podpis sprzedającego3.
1 Białecki K.P., op cit, s.94
2 Białecki K.P., op cit, s.95
3 Białecki K.P., op cit, s.95-96
Ponieważ faktura stanowi podstawę zapłaty za towar wymagana jest jej pełna zgodność z
warunkami kontraktu. Natomiast, w przypadku, gdy formą płatności jest akredytywa,
wymagana jest zgodność faktury z warunkami akredytywy.
Rodzaje faktur.
Faktur, w wyniku której następuje całkowite rozliczenie transakcji nazywamy ostateczną.
Jest ona dowodem księgowym. Jeżeli kontrakt przewiduje możliwość częściowej zapłaty
(dostawy częściowe lub przy cenie orientacyjnej), podstawą tej zapłaty jest faktura
prowizoryczna. Faktura prowizoryczna i podobnie faktura pro forma nie jest dokumentem
księgowym. Wspomniana faktura pro forma (zwana także fikcyjną) nie jest dowodem
wykonania transakcji. Przesyłana jest zazwyczaj razem z ofertą. Ma za zadanie pomóc
importerowi w uzyskaniu niezbędnych pozwoleń (takich jakie w danym kraju są wymagane)
np. pozwolenia przywozu czy zezwolenia dewizowego. Może się również zdarzyć wysłanie
faktury pro forma zamiast oferty niewywołanej- zob. rozdział „Przygotowanie i realizacja
transakcji eksportowej i importowej”.
Niektóre kraje np. USA, kraje Ameryki Łacińskiej czy Turcja wymagają obok zwykłej
faktury handlowej także faktury konsularnej. Zazwyczaj jest ona bardzo szczegółowa,
może służyć jako dokument kraju pochodzenia m.in. do przeprowadzenia odpraw celnych w
krajach importerów oraz w tychże krajach może służyć do celów statystycznych. Najczęściej
zawiera stwierdzenie, ze ceny fakturowane odpowiadają cenom rynkowym kraju sprzedaży
(ważne przy postępowaniu antydumpingowym) oraz że nie wystawiano innych faktur. Faktury
celne wymagane są w niektórych krajach przede wszystkim w celu ustalenia wysokości cła
w kraju importera ewentualnie z uwzględnieniem taryf celnych preferencyjnych, wynikających
z umów międzynarodowych4.
Dokumenty składowe
Dostarczanie towaru do kupującego, czy co więcej wydanie towaru kupującemu zaraz
po jego zakupie i w miejscu zakupu jest bardzo uciążliwe. Trudno sobie wyobrazić, jak
musiałaby wyglądać giełda towarowa, gdyby każdy musiał dostarczyć tam towar (np. każdy
rolnik musiałby dostarczyć tam swoją pszenicę, rzepak czy wieprzowinę). Z pewnością
zajmowałaby obszar kilkunastu hektarów. Z drugiej strony taka forma ograniczała by
możliwości skutecznego zawierania transakcji (np. ze względu na potrzebę zbadania jakości
towaru, negocjacje itp.). W znaczący sposób ogranicza to liczbę transakcji zawieranych, co
po pierwsze uniemożliwia giełdom sprawowanie ich funkcji w całej gospodarce (regulatora
obrotu, dawcy cen itd.), po wtóre nie przynosi oczekiwanych zysków organizatorom giełdy.
Z tych powodów giełdy powoli rezygnowały z rzeczowej formy obrotu. Początkowo
działano na zasadzie swoiście pojętej „rękojmi osobistej”5. Polegała ona na tym, że
dokonywano transakcji w zamkniętym kręgu osób (co w pewnej formie pozostało do dziś, np.
członkowie giełdy) i nie wymagano fizycznej wymiany świadczeń, bowiem niedotrzymanie
warunków transakcji (niedostarczenie towaru) powodowało „wypadnięcie” z rynku (utratę
wiarygodności). Wraz ze swoim rozwojem giełdy zwiększały swój zasięg geograficzny. Z
rynków lokalnych poprzez regionalne stawały się gospodarczymi centrami na skalę kraju czy
nawet kontynentu. Duże odległości pomiędzy zorganizowanym rynkiem a dostawcą towaru
oraz potrzeba zwiększenia obrotu spowodowały odejście od fizycznej realizacji transakcji już
w miejscu jej zawarcia do handlu instrumentami reprezentującymi ten towar. W chwili
obecnej na giełdach towarowych dokonuje się obrotu właśnie takimi instrumentami.
Wykorzystanie tej formy handlu wiąże się z jeszcze jednym problemem. Kto miałby być
4 szerzej: Białecki K.P., op cit, s.96-97, Zboińska B., 1985, Formy zapłat w obrotach
międzynarodowych, SGPiS, Warszawa, s. 14-18
5 Drewiński M., op cit, s.13 i kolejne
wystawcą tego typu instrumentów, tak by był on w pełni wiarygodny? W tym celu giełdy
zaczęły tworzyć bądź udzielały licencji istniejącym wcześniej domom składowym.
Domy składowe to przedsiębiorstwa zajmujące się odpłatnym składowaniem towarów
na zlecenie klientów. Dodatkowo badają one kondycję, stan oraz jakość przyjmowanego
towaru. Bardzo często działają one na podstawie koncesji państwowej bądź licencji giełdy
(giełd) towarowej, które honorują wystawiane przez nie dokumenty. Przedsiębiorstwo
składowe prowadzi tzw. księgę składową, zwaną również księgą jukstową6, gdzie wpisuje się
wszelkie informacje pozwalające zidentyfikować przyjmowany na stan składu towar (imię i
nazwisko właściciela, określenie klasyfikacji towaru itd.). Księga składowa pełni w obrocie
towarowym podobną rolę, jak księga hipoteczna w obrocie nieruchomościami. Stanowi
rękojmię wiary publicznej. Przyjęte na skład towary jak i same składy muszą być objęte
ubezpieczeniami majątkowymi, jak i od wypadków losowych, a sam właściciel składu musi
dawać gwarancję wykonania umowy. Umożliwić to może np. system kontroli finansowej
przedsiębiorstwa składowego przez państwo lub udzielającą koncesji giełdę. W praktyce
bardzo często w tworzenie domów składowych angażuje się państwo podnosząc tym samym
wiarygodność wystawianych przez nie dokumentów (chociaż państwo nie daje żadnych
gwarancji finansowych).
Domy składowe wystawiają dwa podstawowe rodzaje dokumentów: kwity składowe i
dowody składowe (zwane też czasem warrantami).
Kwit składowy jest to dokument imienny wystawiany przez zarząd magazynu lub składu,
stwierdzający, że towar został przyjęty na skład i zostanie wydany określonej w nim
osobie. Nie jest papierem wartościowym i nie podlega obrotowi. Nie służy on do
przenoszenia prawa własności na inne osoby, a jest jedynie potwierdzeniem istnienia
prawa własności. Wydanie całości lub części złożonego w składzie towaru osobie
trzeciej (innej niż reprezentującej dom składowy i właściciel towaru wskazany na
kwicie) może nastąpić tylko po wystawieniu przez składającego towar (właściciela)
odpowiedniego zlecenia, które może uprawniać do odbioru określoną osobę lub być
wystawione na okaziciela7.
Zapis na kwicie zawiera te same elementy i treść co zapis w księdze składowej. W
przypadku innej treści obu tych dokumentów, daje się wiarę zapisowi w księdze składowej.
Kwit składowy zawiera:
?? datę przyjęcia towaru na skład,
?? oznaczenie właściciela towaru,
?? dokładną specyfikację towaru,
?? wagę,
?? ilość,
?? stawki opłat za składowanie,
?? ogólne warunki składowania,
?? osobę upoważnioną do dysponowania towarem.
Dowód składowy (warrant) - zawiera te same elementy co kwit składowy (i podobnie jak i
kwit jego treść musi być zgodna z zapisem w księdze składowej), ale wydawany jest
wyłącznie z koncesjonowanych domów składowych najczęściej związanych z giełdami
towarowymi, na żądanie składającego towar. Umożliwia także zaciągnięcie kredytu
bądź pożyczki pod zastaw towaru znajdującego się na składzie. Składa się z:
?? rewersu - składowego dowodu posiadania (zwanego też cedułą składową),
?? warrantu - składowego dowodu zastawniczego8.
Obie te części powołują się na siebie i zawierają te same treści.
6 Mojak J., 1999, Prawo papierów wartościowych. Wprowadzenie. Zbiór przepisów, Lubelskie
Wydawnictwa Prawnicze, Lublin, s.25
7 Kaczmarek T.T, 1998, Poradnik eksportera do krajów Unii Europejskiej, ODDiK, Gdańsk, s.122,
Zboińska B., op cit, s.18,
8 Mojak J., op cit, s.25
Jest papierem wartościowym, co oznacza, że służy do przenoszenia własności
towaru na inne osoby. Posiada klauzulę umożliwiającą przenoszenie tego dokumentu , a
więc i własności towaru na osoby trzecie przy pomocy indosu. Dla przeniesienia praw dla
całego dowodu składowego wystarczy indos na rewersie , ale można przenosić prawa do
obu części dowodu oddzielnie. Indos rewersu i jego wręczenie powoduje przeniesienie praw
własności do towaru bez jego podejmowania ze składu i i przekazania nabywcy. Natomiast
indos warrantu i jego wręczenie służy do zaciągania pożyczki zabezpieczonej na towarze9.
Jednakże osoba, która chciałaby zaciągnąć kredyt pod zabezpieczeniem na towarze i
dokonać pierwszego przeniesienia warrantu musi posiadać obie części dowodu składowego.
Gdy przenosimy warrant oddzielnie pierwszy indos musi zawierać:
?? imię i nazwisko indosatariusza,
?? dokładne określenie należności głównej oraz odsetek z kosztami ubocznymi, na
których zabezpieczenie ustanowiono zastaw na towarze,
?? termin płatności kwoty dłużnej,
?? podpis indosanta10.
Rysunek . Miejsce dokumentów składowych w transakcji na giełdzie towarowej.
Kupujący
G iełda towarowa
makler m akler
4. zaw arcie transakcji
Skład towarowy
Sprzedający
3. środki pieniężne
+ zlecenie kupna
5. środki pieniężne
+informacja o partnerze
3. okazanie dowodu składowego
+ zlecenie sprzedaży
5. informacje o realizacji transakcji
+ informacje o partnerze
6. dowód składowy
8. TOWAR 1. TOWAR
7. dowód składowy 2. dowód składowy
Żródło: Opracowanie własne autora na podstawie Regulaminu obrotu kontraktami terminowymi na pszenicę z
WGT S.A.
Niekompletne indosy są nieważne. Pełna treść indosu, nieważne czy wystąpił on na rewersie
(niezależnie od tego czy dotyczy tylko rewersu, czy też całego dowodu) czy na warrancie
winna być wpisana do księgi składowej wraz z adnotacją o wpisie na tych dowodach. Bez
adnotacji o wpisie do księgi składowej indos jest nieważny. Jednocześnie należy zaznaczyć,
że towar nie może być zajęty przez wierzycieli, zajęciu podlega jedynie warrant. Prawo do
oglądania towaru na składzie przysługuje zarówno posiadaczowi rewersu, jak i warrantu.
9 Mojak J., op cit, s.25
10 Kaczmarek T.T., op cit, s.122
Towar objęty dowodem składowym może być odebrany w całości lub częściowo. W
przypadku wydania częściowego, skład wydaje towar na podstawie delivery order (polecenia
wydania)11. Niezbędne jest posiadanie oprócz delivery order także dowodu składowego dla
odnotowania na nim częściowego wydania.
Dowód składowy (warrant) jest podstawowym instrumentem w obrocie na światowych
giełdach towarowych (rys.). Wystawiany jest przez licencjonowane przez te giełdy domy
składowe. Umożliwia on obrót towarami bez możliwości ich fizycznego przemieszczania.
Dzięki temu możliwa jest spekulacja na towarach i istnienie dla nich rynków terminowych.
Posiadając dowód składowy zbywca może sięz nim udaćdo maklera działającego na giełdzie
towarowej i wydać mu zlecenie sprzedaży, okazując ten dokument jako zabezpieczenie
dokonywanej operacji (dowód może też zostać zatrzymany w depozycie). Po rozliczeniu
transakcji zbywca przekazuje kwit nabywcy, który dzięki temu może dysponować towarem.
Dla łatwiejszego obrotu na rynkach giełdowych wydaje się dowody składowe (warranty) na
okaziciela12. Wtedy przeniesienie prawa własności następuje przez wydanie dowodu13.
W chwili obecnej w Polsce zagadnienie dokumentów składowych nie ma
uregulowania prawnego. Po wojnie wykreślono ( i do tej pory nie przywrócoco) dotyczące
tychże artykuły Kodeksu handlowego (art. 654 -681). Jednakże ostatnio pojawiły się
możliwości zmiany tej sytuacji. Wiąże się to z rozwojem giełd towarowych, a szczególnie
Warszawskiej Giełdy Towarowej, która przewiduje dla rozliczenia zawieranych na niej
transakcji wydanie kupującemu przez sprzedającego „dowodu na okaziciela”, definiowanego
jako dokument reprezentujący prawo własności do towaru wymienionego w tym dokumencie
wydanym przez licencjonowany przez WGT S.A. skład towarowy14.
Podobne rozwiązania stosowane są w innych krajach o znacznie większej tradycji
rynków towarowych. Dla przykładu w Stanach Zjednoczonych mamy dwa rodzaje
dokumentów składowych. Non-negotiable warehouse receipt odpowiada naszemu kwitowi
składowemu. Natomiast negotiable warehouse receipt jest papierem wartościowym
reprezentującym tytuł własności o formie określonej przez amerykański Uniform Commercial
Code15 (Jednolity Kodeks Handlowy).
Dokumenty przewozowe
Dokumenty w transporcie lądowym
Znaczna część międzynarodowej wymiany towarowej Polski następuje w transporcie
lądowym. Wiąże się to m.in. z geograficzną bliskością naszych najważniejszych partnerów
handlowych tj. Niemcy, Włochy, Holandia, Rosja czy Francja. Z tych też względów do
najczęściej używanych dokumentów przewozowych w polskim handlu zagranicznym należą
kolejowe i samochodowe listy przewozowe. Łatwo się domyśleć, że podział taki wynika z
rodzaju zastosowanego transportu. Dokumenty te wystawiane są zgodnie z
międzynarodowymi porozumieniami. Polska jest stroną w dwu porozumieniach dotyczących
transportu kolejowego (konwencji o przewozie towarów z 1890r. i Porozumienia
Warszawskiego - 1954r.) i dwu w transporcie drogowym (konwencji o umowie
międzynarodowego przewozu drogowego towarów z 1955r. i konwencji TIR z 1956r. , a
nowelizowanych odpowiednio w 1978 i 1975r.)16.
Międzynarodowy kolejowy list przewozowy powinien być zaopatrzony w kolejowy
stempel nadania przesyłki. Stanowi dwustronną umowę pomiędzy nadawcą a przewoźnikiem
(firmą kolejową) i jednocześnie stwierdza on nadanie przesyłki. Ze względu na udział w
11 Zboińska B., op cit, s.19
12 Mojak J., op cit, s.25
13 Mojak J., op cit, s.25
14 zobacz Regulamin obrotu kontraktami terminowymi na pszenicę WGT S.A.
15 Clark L.S., Kinder P.D ...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Organizacje Międzynarodowe [62]

  • podgląd pobierz opis Aktualne problemy gospodarki światowej [27 stron]
  • podgląd pobierz opis Akty jednostronne
  • podgląd pobierz opis Alternatywne źródła energii
  • podgląd pobierz opis Bezpośrednie inwestycje zagraniczne
  • podgląd pobierz opis Bilans płatniczy i równowaga płatnicza kraju [27 stron]
  • podgląd pobierz opis Budowa stalinowskiego modelu socjalistycznego w Polsce
  • podgląd pobierz opis Co to jest globalizacja
  • podgląd pobierz opis Członkostwo w organizacjach międzynarodowych
  • podgląd pobierz opis Dokumenty stosowane w obrocie towarowym z zagranicą
  • podgląd pobierz opis EKSPORT I IMPORT DANE OGÓLNE DLA LAT 1994-2005
  • podgląd pobierz opis Euro Referendum w Wielkiej Brytanii - prezentacja
  • podgląd pobierz opis Euro Waluta UE
  • podgląd pobierz opis Formy handlu zagranicznego
  • podgląd pobierz opis Fundusze Strukturalne
  • podgląd pobierz opis Globalizacja - szanse i zagrożenia - referat
  • podgląd pobierz opis Główne problemy stosunków międzynarodowych w okresie międzywojennym 1919...
  • podgląd pobierz opis Główne tendencje w handlu międzynarodowym
  • podgląd pobierz opis Gospodarka Europy i Polski w wiekach średnich - ściąga ŚCIĄGA
  • podgląd pobierz opis Gospodarka otwarta, gospodarka zamknięta [22 strony]
  • podgląd pobierz opis Grupa Banku Światowego
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2019 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online