Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Rynek kapitałowy Wróć do kategorii

19. Papiery wartościowe notowane na GPW w Warszawie

plik Pobierz 19. Papiery wartosciowe notowane na GPW w Warszawie.txt

19. Papiery wartościowe notowane na GPW w Warszawie

Tablica 2. Papiery wartościowe na GPW w Warszawie (stan w styczniu 2000 roku)

Papier wartościowy

Rynek

System notowań

Liczba papierów

Akcje

Rynek podstawowy

Ciągłe

72

Fixing dwukrotny

20

Fixing jednokrotny

29

Rynek równoległy

Ciągłe

12

Fixing dwukrotny

12

Fixing jednokrotny

35

Rynek wolny

Ciągłe

4

Fixing dwukrotny

2

Fixing jednokrotny

25

Akcje NFI

Rynek podstawowy

Ciągłe

14

Prawa do akcji (PDA)

Ciągłe

-

Fixing dwukrotny

-

Fixing jednokrotny

-

Prawa Poboru

Ciągłe

-

Fixing dwukrotny

-

Fixing jednokrotny

1

Certyfikaty inwestycyjne

Ciągłe

2

Obligacje SP o oprocentowaniu stałym

Ciągłe

2 letnie

-

5 letnie

16

10 letnie

3

Obligacje SP o oprocentowaniu zmiennym

Ciągłe

3 letnie

12

10 letnie

12

Obligacje SP zerokuponowe

Ciągłe

2 letnie

4

Obligacje korporacyjne

Ciągłe

3 letnie

1

Kontrakty terminowe

Ciągłe

indeksowe

6

walutowe

10

Warranty

Ciągłe

74

19.1. Akcje

Papierami potwierdzającymi nabycie prawa do współwłasności firmy są akcje. Akcje (ang. stock, equity) są emitowane przez spółki akcyjne. Zgodnie z kodeksem handlowym nieodłącznym warunkiem powstania spółki akcyjnej jest zebranie przez jej założycieli kapitału akcyjnego, który obecnie w Polsce nie może być niższy niż 100 tys. złotych (art. 311 §1 Kh). Kapitał akcyjny to suma pieniężna, wymieniona w statucie spółki, którą wpłacają akcjonariusze i która ma stworzyć podstawę majątkową jej działalności. Stanowi także podstawę odpowiedzialności spółki wobec jej wierzycieli.

Zgodnie z art. 307 Kh kapitał akcyjny dzieli się na akcje o równej wartości nominalnej. Wartość jednej akcji nie może być obecnie mniejsza niż 1 złoty (art. 340 § 1 Kh).

W kodeksie handlowym są określone dwa sposoby zawiązywania spółki akcyjnej. Pierwszy, zwany jednoczesnym polega na objęciu akcji spółki przez samych właścicieli lub przez założycieli wraz z osobami trzecimi. Następuje to w jednym lub kilku aktach notarialnych, w których osoby zainteresowane wyrażają zgodę na zawiązanie spółki oraz brzmienie jej statutu, oraz określają liczbę i rodzaje emitowanych akcji. Są to spółki niepubliczne. Drugi sposób, zwany sukcesywnym polega na zebraniu kapitału akcyjnego w drodze publicznej emisji akcji danej spółki.

Dla subskrybentów zgłaszających się z ofertami nabycia akcji sporządza się zapisy określające: liczbę i rodzaj subskrybowanych akcji, stwierdzenie wpłaty, zgodę na brzmienie statutu i zawiązanie spółki, podpis subskrybenta. Zapisy sporządza się w dwóch egzemplarzach. Zapisy i wpłaty przyjmuje bank na zlecenie emitentów. Termin zapisów na akcje nie może być dłuższy niż 3 miesiące. Jeżeli w oznaczonym terminie cała liczba akcji zaoferowanych nie zostanie zasubskrybowana i opłacona, spółkę uważa się za niedoszłą do skutku (lub kolejną emisję za niedoszłą do skutku) (art. 322 Kh). W ciągu dwóch tygodni od upływu terminu subskrybcji założyciele dokonują przydziału akcji między subskrybentów, których opłaty zostały przyjęte. W rezultacie powstaje wykaz subskrybentów, których opłaty zostały przyjęte. Wykaz ten winien być wyłożony w miejscu subskrybcji (banku) przez 2 tygodnie (art. 323 § 1 Kh).

Akcja przedstawia sobą ułamek kapitału akcyjnego, z objęciem którego związane jest prawo akcjonariusza do udziału w spółce akcyjnej. Prawo to realizowane jest przez:

- prawo do zarządzania, prawo głosu - wyrażane jest podczas walnych zgromadzeń akcjonariuszy spółki, gdzie zapadają decyzje odnośnie do podziału zysku, wyboru władz spółki (zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej), akceptacji wyników spółki, strategii rozwoju,

- prawo do uczestnictwa w podziale zysków spółki poprzez otrzymywanie dywidendy; dywidenda jest wielkością zysku do podziału przypadającą na jedną akcję; najczęściej wypłacana jest raz w roku, niekiedy kilka razy w roku,

- prawo do części majątku w przypadku bankructwa lub sprzedaży wszystkich aktywów spółki; każda akcja daje prawo do części majątku, równej wartości nominalnej akcji, który w przypadku likwidacji(bankructwa) pozostanie po realizacji wszystkich zobowiązań spółki,

- prawo poboru akcji nowych emisji - w przypadku nowej emisji, dotychczasowi właściciele (o ile zarząd spółki nie postanowi inaczej) mają prawo objęcia nowych akcji; prawo to jest tym cenniejsze im większa jest różnica pomiędzy cenami akcji starych a nowych; prawo to może przybierać formę poboru akcji bezpłatnych, darmowych (opłacanych przez spółkę, np. przez przesunięcie części kapitału zapasowego na kapitał akcyjny lub przeznaczenie na ten cel części zysku),

- prawo do informacji -- akcjonariusz ma prawo wglądu do dokumentów, których znajomość jest konieczna do podejmowania decyzji wynikających z prawa współwłasności.

Akcje mogą być dokumentami materialnymi lub jak to ma miejsce w obrocie publicznym mogą być zdematerializowane. Jeśli akcja ma formę fizycznego dokumentu, to tekst akcji winien zawierać: firmę i siedzibę spółki, sąd w którym spółka jest zarejestrowana, datę zarejestrowania i emisji, wartość nominalną, liczbę, serię, rodzaj danej akcji i uprawnienia z nią związane, przy akcjach imiennych wysokość dokonanej wpłaty, ograniczenia co do przeniesienia własności akcji, przepisy co do świadczeń na rzecz spółki.

Akcje nie mogą być wydawane (sprzedawane) poniżej ich wartości nominalnej. Nadwyżka musi być uiszczona w całości przed zarejestrowaniem spółki.

Do akcji mogą być dołączone kupony dywidendowe, opiewające na okaziciela i uprawniające do otrzymania dywidendy za poszczególne lata obrotowe.

Do chwili emitowania akcji spółka na dowód ich objęcia wydaje akcjonariuszom tzw. świadectwa tymczasowe o treści podobnej do zawartej w akcji.

Pod względem zewnętrznej formy kodeks handlowy wyróżnia:

- akcje imienne,

- akcje na okaziciela.

Różnice między tymi rodzajami akcji są następujące;

- akcje na okaziciela nie mogą być wydawane przed pełna wpłatą przypadającej na nie części kapitału akcyjnego, inaczej jest w przypadku akcji imiennych; mogą one być wydane przed pełną wpłatą pod warunkiem uwidocznienia na nich każdorazowej wpłaty,

- akcje na okaziciela są zbywalne przez wręczenie ich nabywcy (bez żadnych formalności), natomiast przeniesienie akcji imiennych (świadectw tymczasowych) obok ich wręczenia, odbywa się przez pisemne oświadczenie umieszczone na samej akcji lub też w osobnym dokumencie (art. 350 Kh),

- zbywalność akcji na okaziciela jest podlega żadnym ograniczeniom, natomiast zbywalność akcji imiennych może podlegać ograniczeniom określonym w statucie spółki (art. 348 § 2 Kh); ograniczenia polegać mogą na konieczności uzyskania zgody spółki (jej zarządu) na przeniesienie własności akcji; gdy spółka nie wyraża zgody winna wskazać innego nabywcę; inne ograniczenia mogą polegać na określeniu grupy osób, którym można zbyć akcje imienne (np. pracownikom określonego zawodu, pracownikom firmy, wspólnikom itp.),

- akcje imienne są wpisywane do księgi akcji imiennych i świadectw tymczasowych (jest to tzw. księga akcyjna), gdzie notowane są informacje dotyczące posiadacza akcji oraz wysokość wpłat dokonanych przez niego na akcje; dokonuje się w niej zapisów o przeniesieniu akcji. Wpis do księgi jest istotny, gdyż za akcjonariusza uważa się tylko tę osobę, która jest do księgi wpisana. Nie dotyczy to akcji na okaziciela.

Kapitał akcyjny może być pokryty gotówką albo wkładami niepieniężnymi. Daje to podstawę do podziału akcji na:

- akcje gotówkowe - wydawane w zamian za wpłaty pieniężne,

- akcje aportowe - otrzymywane za wniesione środki rzeczowe.

Akcje aportowe winny być pokryte w całości przed zarejestrowaniem spółki, akcje wydawane za wpłaconą gotówkę wystarczy opłacić w jednej czwartej części ich wartości nominalnej (art. 311 § 3 Kh). Z uwagi na obawę przeszacowania wartości wkładów rzeczowych art. 347 Kh stanowi, że akcje aportowe pozostają imiennymi, aż do chwili zatwierdzenia prze walne zgromadzenie sprawozdania i wyników za drugi rok obrotowy. W ciągu tego okresu akcje aportowe nie mogą być zbywalne.

Akcje dzieli się na:

- akcje zwykłe (ang. common stocks),

- akcje uprzywilejowane (ang. preferred stocks).

Posiadacz akcji uprzywilejowanych może być uprzywilejowany w zakresie (art. 357 § 2 Kh):

- głosowania na zebraniach akcjonariuszy,

- podziału zysku (dywidendy),

- podziału majątku spółki w przypadku likwidacji.

Posiadacz jednej akcji uprzywilejowanej co do głosu (zgodnie z prawodawstwem polskim) ma prawo do kilku (co najwyżej pięciu) głosów na zebraniach akcjonariuszy. Akcje uprzywilejowane co do głosu winny być imienne. Statut spółki może uprzywilejowanie co do głosu uzależnić od dodatkowych warunków np. niezbywania akcji. W razie zamiany akcji uprzywilejowanej co do głosu na akcje na okaziciela lub zbycia jej praw, wbrew zastrzeżonym warunkom, przywilej co do głosu wygasa.

Posiadacz akcji uprzywilejowanej co do dywidendy ma pierwszeństwo w jej otrzymaniu tj. przed posiadaczami akcji zwykłych, ewentualnie także prawo otrzymania dywidendy za ubiegłe lata obrotowe, za które dywidenda nie była wypłacana (art. 359 Kh).

Wreszcie posiadacz akcji uprzywilejowanej ma pierwszeństwo przy podziale tzw. masy upadłościowej firmy, w przypadku jej likwidacji.

Osobną grupę akcji stanowią tzw. akcje założycielskie, wydawane założycielom spółki. W polskim kodeksie handlowym nie ma tego typu akcji. Są natomiast (art. 360 § 1 Kh) imienne świadectwa założycielskie. Mogą one być wydane jako wynagrodzenie za usługi przy zakładaniu spółki. Dają one prawo do uczestnictwa w czystym zysku spółki (w granicach określonych przez statut), po uprzednim odliczeniu na rzecz akcjonariuszy określonej przez statut dywidendy minimalnej.

Występują jeszcze tzw. akcje użytkowe. Mogą być wydane w przypadku umorzenia dotychczasowych akcji spółki (np. wobec obniżenia jej kapitału akcyjnego. Akcje te nie posiadają określonej wartości nominalnej, gdyż ich posiadacze otrzymali już spłatę kapitału akcyjnego. Uczestniczą one w podziale nadwyżki zysku rocznego powstałej po wypłacie dywidendy akcjom nieumorzonym (w wysokości najwyżej dwóch jednostek ponad przeciętną stopę redyskonta NBP dla weksli krajowych) jak też uczestniczą w podziale nadwyżki majątku spółki, powstałej po pokryciu wartości nominalnej akcji nieumorzonych. Akcjom użytkowym przysługuje prawo głosu, nie mogą wykonywać natomiast takich praw, które wynikają z udziału w kapitale akcyjnym (np. zwoływanie walnych zgromadzeń spółki).

Akcje można charakteryzować za pomocą wskaźników. Wskaźniki te są źródłem informacji dla inwestora, przy ocenie danej akcji.

Zaliczamy do nich:

- wartość (cena) nominalną akcji - tj. wartość akcji określoną w dokumencie, który poświadcza wyemitowanie akcji, cena nominalna wszystkich akcji danej spółki jest jednakowa, cena nominalna może się zwiększyć np. poprzez zwiększenie kapitału akcyjnego lub zmniejszyć np. poprzez podział akcji (ang. split),

- cena emisyjna - cena, po której subskrybenci zakupują akcje na rynku pierwotnym,

- rynkowa cena akcji, kurs akcji - jest to cena akcji zanotowana na giełdzie w danym czasie. Kurs akcji w niewielkim stopniu odpowiada wartości nominalnej akcji. Kurs akcji kształtuje się pod wpływem różnorodnych czynników makroekonomicznych (niezależnych od firmy) oraz od czynników specyficznych dla danej firmy,

- stopa zwrotu akcji

lub

,

czyli

stopa zwrotu = stopa zysku kapitałowego + stopa dywidendy

Zapisem symbolicznym jednookresowej stopy zwrotu i-tego waloru jest:

,

gdzie:

, - cena waloru w okresie "t" oraz "t-1",

- dywidenda wypłacona w okresie "t".

Jeśli traktujemy stopę zwrotu jako zmienną losową (której poszczególne wartości realizują się ze znanymi prawdopodobieństwami, możemy wtedy wyznaczyć oczekiwaną stopę zwrotu () oraz ryzyko, że zrealizowana stopa zwrotu będzie inna niż oczekiwana, obliczając wariancję stopy zwrotu:

lub odchylenie standardowe (jako pierwiastek z wariancji):

.

Odchylenie standardowe określa o ile procent in plus, in minus odchylają się zrealizowane stopy zwrotu od oczekiwanej stopy zwrotu,

-stopa dywidendy

oznacza jaki procent ceny akcji stanowi dywidenda. W ogólnym przypadku im wyższa stopa dywidendy tym większa wartość akcji dla inwestora. Niekiedy jednak firma, która płaci w krótkim okresie niską dywidendę, przeznaczając zyski na inwestycje, może w dłuższym okresie mieć większą wartość; jeśli np. w danym okresie czasu cena pozyskania pieniądza na rynku finansowym jest duża, firmie nie opłaca się wypłacać dużych dywidend, a przeznaczyć większość zysku na finansowanie spółki, w przeciwnym wypadku duże koszty w danym roku (przy dużych dywidendach) mogą przynieść zmniejszenie zysków w roku następnym,

- wartość księgowa akcji (BV) (ang. book value) - wartość aktywów netto przypadająca na jedną akcję. Wartość aktywów netto ustalamy odejmując od całości aktywów (tj. majątku trwałego i obrotowego) wszystkie zobowiązania spółki. Zwykle wartość ta i kurs akcji istotnie różnią się od siebie. Tym nie mniej wyższa wartość tego wskaźnika charakteryzuje akcje o wyższej w dłuższym okresie czasu wartości,

- wskaźnik cena/wartość księgowa (PBV) - jest to stosunek ceny akcji do wartości księgowej jednej akcji; małe wartości tego współczynnika (szczególnie mniejsze od jedności) sugerują, że akcje są tanie, jednak wskaźnik ten nie objaśnia przyczyn tego stanu rzeczy, mała jego wartość może być wynikiem małych zysków powodujących spadek ceny, lub zbyt dużych aktywów,

- wskaźnik cena/zysk, (ang. PE - price to earnings ratio) - iloraz ceny akcji na t-tej sesji do zysku netto (wypracowanego w ostatnim roku przez spółkę) przypadającego na jedną wyemitowaną akcję. Możemy zapisać dla i-tej akcji, że:

gdzie:

- cena akcji i-tej spółki na sesji t,

, przy czym - zysk w ostatnich 12 miesiącach,

- liczba wyemitowanych akcji.

Wskaźnik PE jest ilorazem wartości rynkowej spółki do zysku generowanego przez tę spółkę w okresie ostatnich dwunastu miesięcy. Informuje więc ile razy aktualna wartość rynkowa spółki przewyższa zysk wypracowany w ostatnim roku działalności spółki, inaczej mówi on ile lat musielibyśmy czekać, aby nakład poniesiony na zakup akcji został w pełni zwrócony (zakładając, że wszystkie zyski byłyby przeznaczone na wypłaty dywidend).

Jeszcze inaczej PE oznacza ile złotych płacimy za jedną złotówkę zysku wypracowanego przez spółkę.

Współczynnik PE musi być interpretowany dynamicznie. Opisuje on pewną sytuację historyczną i wynik nie musi odpowiadać aktualnej sytuacji spółki. Jednakże prawdą jest, że im wyższy jest PE tym akcje tej spółki są relatywnie droższe, biorąc pod uwagę możliwość generowania zysków. Wyższa wartość tego wskaźnika dla danej firmy w stosunku do pozostałych może świadczyć o tym, że inwestorzy liczą na zwiększenie zysków spółki w przyszłych okresach.

Współczynnik ten w krótkim okresie czasu, gdy jego mianownik się nie zmienia, zachowuje się tak jak cena akcji. W długim okresie czasu możliwe są skokowe jego zmiany (np. na skutek zwiększenia zysków, bądź dodatkowej emisji akcji).

- zysk przypadający na jedną akcję (EPS)- (ang. earnings per share); obliczamy dzieląc zysk netto wypracowany przez spółkę przez liczbę wyemitowanych przez nią akcji.

Bieżące notowania papierów wartościowych (akcji, obligacji) wykazują dużą zmienność. Zmienność notowań poszczególnych walorów jest wynikiem zarówno zmienności koniunktury giełdowej jak również czynników specyficznych. Ceny akcji odzwierciedlają informacje dotyczące kondycji finansowej spółek.

Przy wyznaczeniu wartości bieżącej akcji istotne znaczenie mają trzy czynniki:

- wysokość dochodów (dywidend) generowanych przez daną akcję,

- rozkład ...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Rynek kapitałowy [95]

  • podgląd pobierz opis 01. Struktura rynku kapitałowego
  • podgląd pobierz opis 02. Inwestowanie bezpośrednie i pośrednie
  • podgląd pobierz opis 03. Rodzaje papierów wartościowych
  • podgląd pobierz opis 04. Prawo rynku kapitałowego na tle systemu prawa w Polsce
  • podgląd pobierz opis 05. Źródła prawa w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi
  • podgląd pobierz opis 06. Ustawa prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi - przepisy og...
  • podgląd pobierz opis 07. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd
  • podgląd pobierz opis 08. Działalność maklerska
  • podgląd pobierz opis 09. Wprowadzanie papierów wartościowych do publicznego obrotu
  • podgląd pobierz opis 10. Rynek regulowany
  • podgląd pobierz opis 11. Rynek giełdowy
  • podgląd pobierz opis 12. Rynek pozagiełdowy
  • podgląd pobierz opis 13. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych
  • podgląd pobierz opis 14. Znaczne pakiety akcji
  • podgląd pobierz opis 16. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie
  • podgląd pobierz opis 17. Warunki i tryb dopuszczania do obrotu giełdowego
  • podgląd pobierz opis 18. Wprowadzanie papierów wartościowych do obrotu giełdowego
  • podgląd pobierz opis 19. Papiery wartościowe notowane na GPW w Warszawie
  • podgląd pobierz opis 20. Instrumenty pochodne
  • podgląd pobierz opis 21. Indeksy giełdowe
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2019 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online