Kategorie materiałów Ekonomia

Przedmiot: Rynek kapitałowy Wróć do kategorii

06. Ustawa prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi - przepisy ogólne

plik Pobierz 06. Ustawa prawo o publicznym obrocie papierami wartosciowymi - przepisy ogolne.txt

6. Ustawa prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi - przepisy ogólne

 

Przepisy ogólne ustawy, ujęte w art. 1-11, definiują podstawowe pojęcia oraz instytucje publicznego rynku kapitałowego w Polsce.

Artykuł 1 ustawy określa materię regulowaną przez ustawę jak również wyraźnie określa sfery pozostające poza regulacją ustawy.

Art. 1.

1. Ustawa normuje publiczny obrót papierami wartościowymi, w tym również zasady tworzenia, organizacji i nadzoru nad podmiotami prowadzącymi działalność w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi.

2. Przepisów ustawy nie stosuje się do obrotu czekowego i wekslowego oraz do obrotu wydawanymi przez banki certyfikatami depozytowymi, bonami oszczędnościowymi lub innymi papierami wartościowymi stanowiącymi dokument wkładu oszczędnościowego lub lokat terminowych potwierdzających złożenie w banku wkładu oszczędnościowego.

Punkt 1 wyraża podstawową zasadę funkcjonowania publicznego rynku kapitałowego, mianowicie zasadę regulacji. Podmioty prowadzące działalność na rynku publicznym działają zgodnie z zasadami określonymi przez ustawę. W punkcie drugim w wyraźny sposób wyłączone zostają papiery rynku pieniężnego oraz papiery wartościowe związane z działalnością depozytowo-kredytową banków (tzw. bankowe papiery wartościowe).

 

Artykuł 2 definiuje, kluczowe dla rozumienia rynku kapitałowego, pojęcie publicznego obrotu papierami wartościowymi.

Art. 2.

1. Publicznym obrotem papierami wartościowymi, zwanym dalej "publicznym obrotem", jest proponowanie nabycia lub nabywanie emitowanych w serii papierów wartościowych, przy wykorzystaniu środków masowego przekazu albo w inny sposób, jeżeli propozycja skierowana jest do więcej niż 300 osób albo do nie oznaczonego adresata, z wyjątkiem:

1) proponowania nabycia papierów wartościowych w postępowaniu likwidacyjnym, upadłościowym i egzekucyjnym,

2) udostępniania w procesie prywatyzacji przez Skarb Państwa akcji spółki pracownikom oraz producentom rolnym lub rybakom na trwale związanym z jej przedsiębiorstwem,

3) proponowania przez Skarb Państwa nabycia w procesie prywatyzacji co najmniej

10% akcji danej spółki przez jednego nabywcę,

4) udostępniania akcji pracownikom, rolnikom i rybakom na podstawie art. 46 ustawy z dnia 30 kwietnia 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji (...),

5) proponowania nabycia akcji spółki powstałej z przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (...):

a) pracownicy tej spółki lub

b) osoby, o których mowa w art. 46 ustawy wymienionej w pkt 4, lub

c) narodowe fundusze inwestycyjne,

6) proponowania nabycia papierów wartościowych opiewających wyłącznie na wierzytelności pieniężne, z wyłączeniem papierów określonych w art. 3 ust. 2 i 3, jeżeli termin realizacji praw z tych papierów jest krótszy niż rok, pod warunkiem że emitent w terminie 7 dni przed rozpoczęciem emisji zawiadomi pisemnie KPWiG,

7) proponowania nabycia dotychczasowym akcjonariuszom, w wykonaniu prawa poboru, akcji spółki, które nie są dopuszczone do publicznego obrotu,

8) proponowania nabycia nie dopuszczonych do publicznego obrotu akcji spółki, jeżeli ich nabywanie będzie następować w drodze wezwania, w trybie określonym w art. 154,

9) proponowania nabycia przez spółkę własnych akcji w trybie określonym w art. 343 § 3, art. 365 i art. 464 § 3 Kodeksu handlowego.

2. Przewodniczący KPWiG określa, w drodze zarządzenia, treść zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 6.

 

Istotne dla publicznego obrotu jest zatem by krąg potencjalnych odbiorców oferty był możliwie szeroki, zaś sposób upowszechnienia informacji o ofercie zapewniał powszechny do nich dostęp. Istotne jest także ustawowe wyłączenie pewnych rodzajów transakcji mimo, że spełniać one mogą warunki powszechności. Wyłączone są zatem transakcje będące częścią procedury upadłościowej, likwidacyjnej, egzekucyjnej oraz w pewnych zakresach prywatyzacyjnej, a także papierów o terminie zapadalności krótszym niż rok.

 

Kolejny artykuł 3 definiuje co jest papierem wartościowym w rozumieniu ustawy.

Art. 3.

1. Papierami wartościowymi w rozumieniu ustawy są akcje i obligacje, jak również inne papiery wartościowe wyemitowane na podstawie właściwych przepisów.

2. Papierami wartościowymi w rozumieniu ustawy są również zbywalne prawa majątkowe wynikające z papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1.

3. Papierami wartościowymi są również inne, niż wymienione w ust. 2, prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny papierów wartościowych wymienionych w ust. 1 i 2 (prawa pochodne).

 

Ponieważ papiery wartościowe objęte regulacją tej ustawy nie mają charakteru dokumentu (są pozbawione materialnego nośnika), zatem papiery wartościowe muszą być interpretowane jako wiązki praw i obowiązków - przy czym są to prawa i obowiązki istniejące w relacji między emitentem a osobą każdorazowo uprawnioną z danego papieru wartościowego. Prawa i obowiązki mają zatem charakter wzajemnie skorelowany - uprawnieniu emitenta odpowiada obowiązek posiadacza, a uprawnieniu posiadacza odpowiada obowiązek emitenta. Papierem wartościowym w rozumieniu art.3, punkt 2 jest zatem prawo majątkowe przysługujące posiadaczowi papieru wartościowego, wyodrębnione z innych praw majątkowych, które razem z tymi innymi prawami i obowiązkami wynikającymi z konstrukcji danego papieru wartościowego składa się na pojęcie papieru wartościowego w rozumieniu art. 3 punkt 1.

Przedmiotem obrotu i papierem wartościowym w rozumieniu art. 3 punkt 2 mogą być wyłącznie prawa przysługujące ich posiadaczowi względem emitenta. Np. w przypadku akcji prawa udziałowe obejmują upoważnienia majątkowe (prawo do dywidendy, prawo poboru akcji, prawo do kwoty likwidacyjnej oraz prawa organizacyjne (korporacyjne) -prawo do udziału w walnym zgromadzeniu, prawo do głosowania na walnym zgromadzeniu, prawo do informacji, prawo do zaskarżania uchwał). Akcja jest zatem ogółem praw udziałowych jak i ogółem obowiązków. Przedmiotem obrotu mogą być: prawo do dywidendy, prawo poboru akcji i prawo do kwoty likwidacyjnej.

Wyodrębnienie danego cząstkowego prawa, jako odrębnego papieru wartościowego jest zatem decyzją emitenta -uprawnienia do wyodrębnienia nie ma zatem posiadacz papieru wartościowego. Jest tak dlatego, że wyodrębnienie tych praw w systemie depozytu jest uzależnione od ich zapisania na rachunku papierów wartościowych. Wymaga to zawarcia umowy pomiędzy emitentem a KDPW, której przedmiotem jest rejestracja danego papieru wartościowego w systemie depozytu. Zatem nie jest możliwe, by posiadacz papieru wartościowego miał możność inicjatywy w wyodrębnieniu cząstkowego prawa z papieru wartościowego.

 

Podstawowe definicje publicznego rynku kapitałowego znajdujemy w artykule 4 ustawy.

Art. 4.

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

1) papierach wartościowych emitowanych w serii - rozumie się przez to papiery wartościowe reprezentujące prawa majątkowe podzielone na określoną liczbę równych jednostek,

2) papierach wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu - rozumie się przez to papiery wartościowe:

a) w stosunku do których wyrażona została zgoda na ich wprowadzenie do publicznego obrotu lub złożone zostało zawiadomienie, o którym mowa w art. 63, przy braku sprzeciwu KPWiG,

b) emitowane przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski,

3) dopuszczeniu papierów wartościowych do publicznego obrotu - rozumie się przez to wyrażenie przez KPWiG zgody na ich wprowadzenie do publicznego obrotu lub złożenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 63,

4) emitencie - rozumie się przez to podmiot wystawiający albo emitujący papiery wartościowe we własnym imieniu,

5) wprowadzającym papiery wartościowe do publicznego obrotu - rozumie się przez to podmiot będący właścicielem emitowanych w serii papierów wartościowych, występujący do KPWiG z wnioskiem o wyrażenie zgody na ich wprowadzenie do publicznego obrotu, zwany dalej "wprowadzającym",

6) obrocie pierwotnym - rozumie się przez to proponowanie przez emitenta bądź subemitenta usługowego nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych nowej emisji lub nabywanie tych papierów,

7) obrocie wtórnym - rozumie się przez to proponowanie, przez podmioty inne niż emitent lub subemitent usługowy, nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych lub nabywanie tych papierów,

8) pierwszej ofercie publicznej - rozumie się przez to proponowanie po raz pierwszy przez wprowadzającego lub subemitenta usługowego, w sposób określony w art. 2, nabycia emitowanych w serii papierów wartościowych,

Ustawa rozgranicza pojęcie emitenta oraz wprowadzającego papiery do publicznego obrotu. Jest prawdą, że czynności podejmowane przy wprowadzaniu papierów wartościowych do publicznego obrotu mogą być alternatywnie wykonywane przez emitenta lub wprowadzającego. Odmienność tych podmiotów jest akcentowana przez odróżnienie ich relacji w stosunku do papieru wartościowego. Po pierwsze emitent podejmuje działania w celu skutecznego wykreowania papierów wartościowych, czyli jego status kształtuje się jeszcze przed momentem uzyskania przez nie bytu prawnego. Natomiast status wprowadzającego może uzyskać osoba, która objęła lub nabyła skutecznie wykreowane papiery wartościowe. Po drugie wprowadzającym jest zawsze właściciel papieru wartościowego, podczas gdy emitent z reguły nie może nabywać własnych papierów wartościowych, chyba że w oznaczonym przez ustawodawcę celu. Nie ulega wątpliwości, że zarówno emitent jak i wprowadzający mogą być wnioskodawcami ubiegającymi się o wprowadzenie papierów do obrotu publicznego i w tym znaczeniu ich pozycja jest równorzędna.

 

W związku z omawianym rozróżnieniem publiczny obrót papierami wartościowymi dzieli się na:

a) obrót pierwotny,

b) pierwszą ofertę publiczną,

c) obrót wtórny.

Pierwsza oferta publiczna jest technicznie rzecz biorąc raczej częścią obrotu wtórnego, jednakże ustawa traktuje go odrębnie, w sposób zbliżony do obrotu pierwotnego. Kryterium podziału obrotu publicznego jest charakter podmiotu, reprezentującego stronę podaży papierów wartościowych. Jeśli podmiotem tym jest emitent, tj. wystawiający papiery wartościowe we własnym imieniu albo subemitent usługowy, tj. gwarant emisji, który nabył od emitenta całość lub część papierów wartościowych danej emisji na własny rachunek w celu dalszego ich zbywania, mamy do czynienia z obrotem pierwotnym. Gdy oferta pochodzi od wprowadzającego papiery do publicznego obrotu, tj. ich właściciela albo od subemitenta inwestycyjnego, który nabył na własny rachunek papiery oferowane w obrocie publicznym lub w pierwszej ofercie publicznej, na które nie złożono zapisów w terminie ich przyjmowania, powstaje obrót wtórny, charakteryzujący się nabywaniem papierów wartościowych w wyniku przeniesienia ich na nabywcę. Występującym z pierwszą ofertą publiczną może być wprowadzający lub subemitent usługowy. Pierwsza oferta publiczna oznacza, że dane papiery są oferowane publicznie po raz pierwszy.

 

9) spółce publicznej - rozumie się przez to spółkę, której akcje co najmniej z jednej emisji są dopuszczone do publicznego obrotu,

10) umowie o subemisję inwestycyjną - rozumie się przez to umowę zawartą przez emitenta albo wprowadzającego, której przedmiotem jest zobowiązanie subemitenta inwestycyjnego do nabycia, na własny rachunek, całości lub części papierów wartościowych oferowanych w obrocie pierwotnym lub w pierwszej ofercie publicznej, na które nie złożono zapisów w terminie ich przyjmowania,

11) umowie o subemisję usługową - rozumie się przez to umowę zawartą przez emitenta albo wprowadzającego, której przedmiotem jest nabycie przez subemitenta usługowego, na własny rachunek, całości lub części papierów wartościowych danej emisji w celu dalszego ich zbywania w obrocie pierwotnym lub w pierwszej ofercie publicznej,

Obie instytucje, tj. subemisji inwestycyjnej i subemisji usługowej stanowią formy ubezpieczenia (gwarancji) emisji. Umowa o subemisję inwestycyjną gwarantuje powodzenie emisji w przypadku, gdy w terminie zapisów nie złożono zapisów na papiery wartościowe. Umowa o subemisję usługową dotyczy nabycia papierów, które są potem dalej rozprowadzane przez subemitenta.

12)(...), 13)(...),

14) rynku regulowanym - rozumie się przez to system obrotu papierami wartościowymi dopuszczonymi do publicznego obrotu, zorganizowany w taki sposób, że przy kojarzeniu ofert nabycia i zbycia tych papierów zapewniony jest powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie oraz zachowane są jednakowe warunki nabywania i zbywania tych papierów,

15) giełdzie - rozumie się przez to giełdę papierów wartościowych,16) podmiocie dominującym - rozumie się przez to podmiot w sytuacji, gdy:

a) posiada większość głosów w organach innego podmiotu (zależnego), także na podstawie porozumień z innymi uprawnionymi, lub

b) jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków organów zarządzających innego podmiotu (zależnego), lub

c) więcej niż połowa członków zarządu drugiego podmiotu (zależnego) jest jednocześnie członkami zarządu lub osobami pełniącymi funkcje kierownicze pierwszego podmiotu bądź innego podmiotu pozostającego z tym pierwszym w stosunku zależności,

17) depozycie papierów wartościowych - rozumie się przez to prowadzony przez KDPW SA, zwany dalej "Krajowym Depozytem", system rejestracji papierów wartościowych obejmujący rachunki papierów wartościowych i konta depozytowe prowadzone przez podmioty upoważnione do tego przepisami ustawy,

18) tajemnicy zawodowej - rozumie się przez to informacje związane z publicznym obrotem, których ujawnienie mogłoby naruszyć interes uczestników tego obrotu,

19) informacji poufnej - rozumie się przez to informację dotyczącą emitenta lub papieru wartościowego, która nie została przekazana do publicznej wiadomości, a która po ujawnieniu mogłaby w istotny sposób wpłynąć na cenę papieru wartościowego.

Artykuł 5 wyraża kolejną, podstawową zasadę funkcjonowania publicznego rynku kapitałowego, mianowicie zasadę pośrednictwa.

 

Art. 5.

1. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej:

1) publiczny obrót może być dokonywany wyłącznie po dopuszczeniu papierów wartościowych do publicznego obrotu,

2) papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu mogą być wyłącznie przedmiotem obrotu dokonywanego na rynku regulowanym, za pośrednictwem spółek lub banków prowadzących działalność maklerską, z zastrzeżeniem ust. 2.

2. Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, w przypadku obrotu pierwotnego i pierwszej oferty publicznej obowiązkowe jest jedynie dopuszczenie do publicznego obrotu oraz pośrednictwo spółki lub banku prowadzących działalność maklerską.

Art. 6.

1. Poza rynkiem regulowanym oraz bez pośrednictwa spółek i banków prowadzących działalność maklerską może być dokonywany publiczny obrót papierami wartościowymi:

1) emitowanymi przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski,

2) opiewającymi na zbywalne prawa majątkowe wynikające z papierów

wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub Narodowy Bank Polski,

3) których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny papierów

wartościowych wymienionych w pkt 1 i 2.

2. System rejestracji papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1, jest prowadzony według wyboru emitenta przez Krajowy Depozyt albo Narodowy Bank Polski.

 

Artykuł 7 i następne wyrażają zasadę dematerializacji obrotu i jej konsekwencje.

Art. 7.

1. Papiery wartościowe dopuszczone do publicznego obrotu nie mają formy dokumentu.

2. Prawa z papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu powstają z chwilą zapisania papierów po raz pierwszy na rachunku papierów wartościowych i przysługują osobie będącej posiadaczem tego rachunku.

3. Umowa zo ...

Ciąg dalszy w pliku do pobrania.

Wkuwanko.pl jako podmiot świadczący usługę hostingu materiałów edukacyjnych nie ponosi odpowiedzialności za ich zawartość.

Aby zgłosić naruszenie prawa autorskiego napisz do nas.

ikona Pobierz ten dokument

Wróć do kategorii

wkuwanko.pl

Wasze komentarze: dodaj komentarz

  • Nie ma jeszcze komentarzy do tego materiału.

Materiały w kategorii Rynek kapitałowy [95]

  • podgląd pobierz opis 01. Struktura rynku kapitałowego
  • podgląd pobierz opis 02. Inwestowanie bezpośrednie i pośrednie
  • podgląd pobierz opis 03. Rodzaje papierów wartościowych
  • podgląd pobierz opis 04. Prawo rynku kapitałowego na tle systemu prawa w Polsce
  • podgląd pobierz opis 05. Źródła prawa w zakresie publicznego obrotu papierami wartościowymi
  • podgląd pobierz opis 06. Ustawa prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi - przepisy og...
  • podgląd pobierz opis 07. Komisja Papierów Wartościowych i Giełd
  • podgląd pobierz opis 08. Działalność maklerska
  • podgląd pobierz opis 09. Wprowadzanie papierów wartościowych do publicznego obrotu
  • podgląd pobierz opis 10. Rynek regulowany
  • podgląd pobierz opis 11. Rynek giełdowy
  • podgląd pobierz opis 12. Rynek pozagiełdowy
  • podgląd pobierz opis 13. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych
  • podgląd pobierz opis 14. Znaczne pakiety akcji
  • podgląd pobierz opis 16. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie
  • podgląd pobierz opis 17. Warunki i tryb dopuszczania do obrotu giełdowego
  • podgląd pobierz opis 18. Wprowadzanie papierów wartościowych do obrotu giełdowego
  • podgląd pobierz opis 19. Papiery wartościowe notowane na GPW w Warszawie
  • podgląd pobierz opis 20. Instrumenty pochodne
  • podgląd pobierz opis 21. Indeksy giełdowe
[ Misja ] [ Regulamin ] [ Kontakt ] [ Reklama ]   © wkuwanko.pl 2008-2019 właściciel serwisu SZLIFF

Partnerzy: matzoo.pl matmag.pl batmat.pl onlinefm.pl pisupisu.pl Matematyka radio online